Thuốc Dembele – Công dụng, liều dùng, cách sử dụng và lưu ý an toàn

Dembele là thuốc điều trị tăng huyết áp dạng phối hợp cố định, chứa hai hoạt chất Valsartan 80mg và Hydrochlorothiazid 12,5mg trong cùng một viên nén bao phim. Sự phối hợp giữa thuốc chẹn thụ thể angiotensin II (ARB) và thuốc lợi tiểu thiazid giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả, thuận tiện cho người bệnh khi chỉ cần uống 1–2 viên mỗi ngày theo chỉ định của bác sĩ.

Bài viết dưới đây cung cấp thông tin tham khảo chi tiết về Dembele, hỗ trợ dược sĩ và người bệnh hiểu rõ hơn về thành phần, công dụng, cách dùng và những lưu ý quan trọng khi sử dụng thuốc.

Dembele là thuốc gì?

Dembele là thuốc kê đơn dùng trong điều trị tăng huyết áp nguyên phát ở người lớn. Thuốc được bào chế dưới dạng viên nén bao phim, mỗi viên chứa cố định hai hoạt chất: Valsartan và Hydrochlorothiazid. Đây là dạng phối hợp được sử dụng rộng rãi trong điều trị tăng huyết áp khi:

• Huyết áp chưa được kiểm soát đầy đủ với đơn trị liệu bằng Valsartan hoặc Hydrochlorothiazid.
• Hoặc bệnh nhân đã được điều trị ổn định bằng sự phối hợp Valsartan + Hydrochlorothiazid dưới dạng hai thuốc riêng lẻ và muốn chuyển sang dạng viên phối hợp để thuận tiện hơn.

Dembele chỉ được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ. Người bệnh không tự ý khởi đầu, thay đổi liều, ngừng thuốc hay phối hợp với các thuốc hạ huyết áp khác mà chưa được bác sĩ đồng ý.

Thành phần

Mỗi viên nén bao phim Dembele chứa:

• Valsartan 80mg
• Hydrochlorothiazid 12,5mg

Vai trò của từng thành phần trong Dembele

Valsartan là thuốc thuộc nhóm chẹn thụ thể angiotensin II (ARB). Valsartan chọn lọc ức chế thụ thể AT1 của angiotensin II tại thành mạch và các cơ quan đích. Khi thụ thể AT1 bị chẹn, các tác dụng co mạch, giữ muối nước, kích thích tiết aldosteron và phì đại cơ tim do angiotensin II gây ra sẽ bị giảm, từ đó giúp giãn mạch, hạ huyết áp và giảm gánh nặng lên tim.

Hydrochlorothiazid là thuốc lợi tiểu thuộc nhóm thiazid. Thuốc tác động chủ yếu ở ống lượn xa của nephron thận, ức chế tái hấp thu ion natri và clorid, làm tăng đào thải natri và nước ra khỏi cơ thể. Việc giảm thể tích dịch ngoại bào ban đầu giúp hạ huyết áp. Về lâu dài, thuốc còn có tác dụng giãn mạch ngoại biên, góp phần duy trì hiệu quả hạ áp.

Sự phối hợp giữa Valsartan và Hydrochlorothiazid trong cùng một viên Dembele mang lại hiệu quả hiệp đồng: Valsartan làm giãn mạch trong khi Hydrochlorothiazid giúp giảm thể tích tuần hoàn, hai cơ chế bổ sung cho nhau giúp kiểm soát huyết áp tốt hơn so với dùng đơn lẻ từng thuốc.

Công dụng

Dembele có các công dụng chính:

• Giúp hạ và kiểm soát huyết áp ở bệnh nhân tăng huyết áp nguyên phát.
• Giảm nguy cơ biến chứng do tăng huyết áp kéo dài như: đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận mạn… khi duy trì huyết áp mục tiêu theo khuyến cáo.
• Hỗ trợ đơn giản hóa phác đồ cho người bệnh đang phải dùng cả Valsartan và Hydrochlorothiazid riêng lẻ, giúp tăng tuân thủ điều trị nhờ giảm số viên thuốc phải uống mỗi ngày.

Chỉ định

Dembele thường được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp:

• Điều trị tăng huyết áp nguyên phát ở người lớn khi huyết áp không được kiểm soát đầy đủ với Valsartan đơn trị liệu.
• Điều trị tăng huyết áp nguyên phát ở người lớn khi huyết áp không được kiểm soát đầy đủ với Hydrochlorothiazid đơn trị liệu.
• Điều trị tăng huyết áp nguyên phát ở người lớn đã được kiểm soát tốt bằng sự phối hợp Valsartan và Hydrochlorothiazid dưới dạng hai thuốc riêng lẻ.

Chống chỉ định

• Dị ứng với Valsartan, Hydrochlorothiazid, sulfonamid hoặc bất cứ thành phần nào của thuốc.
• Phụ nữ có thai ở 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ.
• Bệnh nhân suy thận nặng, vô niệu hoặc suy gan nặng, xơ gan mất bù.
• Hạ kali máu, hạ natri máu hoặc tăng calci máu nặng không được điều chỉnh.
• Bệnh nhân bệnh thận do đái tháo đường đang dùng thuốc ức chế men chuyển hoặc các ARB khác.

Dược lực học

• Valsartan gắn chọn lọc vào thụ thể AT1, ngăn angiotensin II phát huy tác dụng co mạch, giữ muối nước và kích thích hệ thần kinh giao cảm. Nhờ đó, sức cản ngoại vi giảm, huyết áp hạ và gánh nặng lên tim được giảm bớt. Valsartan không ức chế men chuyển nên không ảnh hưởng đến sự phân hủy bradykinin, vì thế ít gây ho khan.
• Hydrochlorothiazid ức chế tái hấp thu natri ở ống lượn xa, làm tăng bài tiết natri, clorid và nước. Hậu quả là giảm thể tích huyết tương, giảm cung lượng tim và hạ huyết áp. Về lâu dài, thuốc giúp giảm sức cản mạch ngoại biên, góp phần duy trì huyết áp ổn định.
• Khi phối hợp, hai hoạt chất cho hiệu quả hiệp đồng: Valsartan hạn chế tình trạng cường aldosteron thứ phát do lợi tiểu, giảm nguy cơ hạ kali máu; còn Hydrochlorothiazid tăng cường hiệu quả hạ áp của Valsartan.

Dược động học

• Valsartan được hấp thu nhanh qua đường uống, sinh khả dụng khoảng 23%. Thuốc gắn mạnh với protein huyết tương, thải trừ chủ yếu qua mật vào phân dưới dạng không đổi với thời gian bán thải khoảng 6 giờ.
• Hydrochlorothiazid hấp thu tốt, sinh khả dụng 60–80%, không chuyển hóa đáng kể và thải trừ chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi. Thời gian bán thải từ 6–15 giờ tùy chức năng thận. Khi dùng phối hợp trong Dembele, dược động học của từng thành phần không thay đổi đáng kể.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản Dembele ở nơi khô ráo, tránh ẩm, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Nhiệt độ bảo quản dưới 30°C hoặc theo khuyến cáo trên bao bì.
• Giữ thuốc trong bao bì gốc cho đến khi sử dụng, tránh để thuốc tiếp xúc lâu với không khí ẩm.
• Để thuốc xa tầm tay trẻ em.

Liều dùng và cách dùng

Lưu ý: Liều dùng phải do bác sĩ chỉ định. Không tự ý thay đổi liều.

Cách dùng

• Uống nguyên viên với nước, có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
• Nên uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày để tạo thói quen và duy trì hiệu quả hạ áp ổn định.

Liều dùng tham khảo

• Người lớn: thường dùng 1 viên Dembele (80mg/12,5mg) 1 lần/ngày.
• Bác sĩ có thể điều chỉnh liều dựa vào đáp ứng huyết áp sau vài tuần điều trị.

Tác dụng không mong muốn

Một số tác dụng phụ có thể gặp khi dùng Dembele:

Thường gặp

• Chóng mặt, nhức đầu, mệt mỏi.
• Buồn nôn nhẹ, đau bụng thoáng qua.
• Tiểu nhiều (do tác dụng lợi tiểu của Hydrochlorothiazid).

Ít gặp

• Giảm kali máu, giảm natri máu, tăng acid uric máu.
• Tăng nhẹ creatinin hoặc ure huyết.
• Phát ban da, ngứa.

Hiếm gặp nhưng nghiêm trọng

• Phản vệ, phù mạch (sưng mặt, môi, lưỡi, khó thở).
• Rối loạn điện giải nặng gây rối loạn nhịp tim, chuột rút, yếu cơ.
• Tổn thương gan (vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu).

Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, cần báo ngay cho bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.

Thận trọng khi sử dụng

• Người có nguy cơ hạ huyết áp (mất nước, suy tim nặng, đang dùng liều cao thuốc lợi tiểu khác).
• Bệnh nhân suy thận, suy gan, bệnh gout, đái tháo đường.
• Người cao tuổi cần được theo dõi huyết áp và chức năng thận định kỳ.
• Không dùng thay thế cho các thuốc tác động lên RAAS khác nếu chưa có chỉ định.

Tương tác thuốc

• Lithi: nguy cơ tăng nồng độ lithi và độc tính; không khuyến cáo phối hợp.
• NSAID: có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp và tăng nguy cơ suy thận.
• Thuốc lợi tiểu khác, thuốc hạ áp khác: tăng nguy cơ tụt huyết áp.
• Bổ sung kali, thuốc lợi tiểu giữ kali, ACEI, ARB khác: tăng nguy cơ tăng kali máu.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Dembele chống chỉ định cho phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối, do thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho thai. Trong thời kỳ cho con bú, không khuyến cáo dùng Dembele; nếu bắt buộc dùng, cần cân nhắc ngừng cho bú.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Thuốc có thể gây chóng mặt, choáng váng, đặc biệt khi bắt đầu điều trị hoặc tăng liều. Nếu có các triệu chứng này, người bệnh nên thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc.

Xử trí khi dùng quá liều

• Triệu chứng: hạ huyết áp mạnh, choáng váng, ngất, rối loạn điện giải, mất nước.
• Xử trí: đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế. Điều trị hỗ trợ bằng truyền dịch, điều chỉnh điện giải, theo dõi huyết áp, mạch, chức năng thận. Valsartan khó loại bỏ bằng lọc máu, Hydrochlorothiazid có thể loại bỏ một phần.

Quên liều

• Nếu quên uống một liều, hãy uống ngay khi nhớ ra trong ngày.
• Nếu đã gần đến liều kế tiếp, bỏ qua liều quên và uống liều tiếp theo như bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù.

Lời khuyên cho người bệnh tăng huyết áp

• Tuân thủ điều trị, uống thuốc đều đặn mỗi ngày.
• Đo huyết áp tại nhà và ghi chép đều đặn.
• Giảm muối, hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên.
• Khám định kỳ để đánh giá chức năng thận, điện giải và nguy cơ tim mạch.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.