LuciCriz 250mg (Crizotinib) – Ung thư phổi

Thành phần

• Crizotinib 250mg.

Dược lực học

• Crizotinib là thuốc ức chế tyrosine kinase có tác dụng trên nhiều đích phân tử liên quan đến sự phát triển và lan rộng của tế bào ung thư, nổi bật gồm ALK, ROS1 và MET. Các bất thường như tái sắp xếp gen, đột biến hoặc khuếch đại gen có thể làm hoạt hóa liên tục các đường truyền tín hiệu tăng sinh, giúp tế bào ung thư phát triển không kiểm soát, chống lại chết theo chương trình và tăng khả năng di căn.
• Khi ức chế hoạt tính kinase của các protein đích, crizotinib làm giảm tín hiệu tăng sinh và sống sót của tế bào ung thư. Ở người bệnh có khối u phụ thuộc vào ALK hoặc ROS1, việc ức chế các tín hiệu này có thể giúp làm chậm tiến triển bệnh, giảm kích thước khối u hoặc kiểm soát triệu chứng theo đáp ứng từng cá thể.
• Hiệu quả của LuciCriz 250mg phụ thuộc nhiều vào việc xác định đúng đích điều trị. Vì vậy, xét nghiệm đột biến hoặc tái sắp xếp gen bằng phương pháp phù hợp là bước quan trọng trước khi quyết định điều trị. Thuốc không phải là hóa trị truyền thống và không phù hợp cho mọi loại ung thư phổi hay mọi bệnh ung thư.

Dược động học

• Sau khi uống, crizotinib được hấp thu qua đường tiêu hóa. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn tùy hướng dẫn cụ thể của bác sĩ và tờ hướng dẫn sử dụng đi kèm sản phẩm. Nồng độ thuốc trong máu đạt mức ổn định sau một thời gian dùng lặp lại.
• Crizotinib được chuyển hóa chủ yếu qua gan, trong đó enzym CYP3A đóng vai trò quan trọng. Vì vậy, các thuốc hoặc thực phẩm ảnh hưởng mạnh đến CYP3A có thể làm thay đổi nồng độ crizotinib trong máu, dẫn đến tăng độc tính hoặc giảm hiệu quả điều trị. Thuốc và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua phân, một phần qua nước tiểu.
• Ở người bệnh suy gan, suy thận hoặc đang dùng nhiều thuốc phối hợp, bác sĩ có thể cần đánh giá kỹ hơn, điều chỉnh liều hoặc tăng cường theo dõi trong quá trình điều trị.

Công dụng

LuciCriz 250mg có tác dụng ức chế các tín hiệu tăng sinh của tế bào ung thư có bất thường phân tử nhạy cảm với crizotinib. Thuốc giúp kiểm soát bệnh ở những người bệnh phù hợp, đặc biệt trong các tình huống ung thư có tái sắp xếp ALK hoặc ROS1, hoặc bất thường MET theo phác đồ được bác sĩ chỉ định.

Mục tiêu điều trị là làm chậm tiến triển bệnh, cải thiện triệu chứng liên quan đến khối u, kéo dài thời gian kiểm soát bệnh và nâng cao chất lượng sống khi người bệnh đáp ứng với thuốc.

Chỉ định

• Ung thư phổi không tế bào nhỏ tiến xa hoặc di căn có tái sắp xếp ALK.
• Ung thư phổi không tế bào nhỏ có tái sắp xếp ROS1.
• Một số bệnh lý ung thư có bất thường MET hoặc các đích nhạy cảm khác, nếu có bằng chứng và phác đồ điều trị phù hợp.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với crizotinib hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Không dùng cho người không có chỉ định điều trị đích phù hợp sau đánh giá của bác sĩ.
• Thận trọng đặc biệt hoặc không dùng trong một số tình trạng suy gan nặng, rối loạn nhịp tim nặng, kéo dài QT đáng kể hoặc bệnh phổi kẽ tiến triển, tùy đánh giá lợi ích – nguy cơ.
• Phụ nữ có thai không nên dùng do nguy cơ gây hại cho thai nhi, trừ khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt trội nguy cơ trong tình huống đặc biệt.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng LuciCriz 250mg phải do bác sĩ chuyên khoa ung bướu quyết định. Liều thường được sử dụng với crizotinib ở người lớn là 250mg, uống 2 lần mỗi ngày, tuy nhiên liều thực tế có thể thay đổi tùy chỉ định, khả năng dung nạp, chức năng gan thận và các độc tính xuất hiện trong quá trình điều trị.

Cách dùng

• Uống nguyên viên với nước, không tự ý nhai, nghiền hoặc mở viên nếu không có hướng dẫn.
• Dùng thuốc vào cùng thời điểm mỗi ngày để duy trì nồng độ ổn định.
• Có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ.
• Tránh bưởi, nước ép bưởi hoặc các sản phẩm có thể ảnh hưởng mạnh đến chuyển hóa CYP3A nếu bác sĩ chưa cho phép.
• Không tự ý tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc khi thấy triệu chứng cải thiện hoặc xuất hiện tác dụng phụ.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

Nếu quên một liều LuciCriz 250mg, người bệnh cần làm theo hướng dẫn đã được bác sĩ cung cấp. Thông thường, nếu còn xa thời điểm dùng liều kế tiếp, có thể uống liều đã quên khi nhớ ra. Nếu đã gần đến liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch dùng thuốc như bình thường. Không uống gấp đôi liều để bù.

Khi quá liều

Dùng quá liều crizotinib có thể làm tăng nguy cơ độc tính trên gan, tim mạch, tiêu hóa, thị giác hoặc hô hấp. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ ngay với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất. Mang theo vỏ thuốc, đơn thuốc và các thuốc đang dùng để nhân viên y tế đánh giá chính xác.

Tác dụng không mong muốn

• Trên tiêu hóa: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón, đau bụng, chán ăn.
• Trên thị giác: nhìn mờ, chớp sáng, rối loạn thị giác, nhạy cảm ánh sáng. Phần lớn ở mức nhẹ nhưng cần báo bác sĩ nếu ảnh hưởng sinh hoạt hoặc xuất hiện đột ngột.
• Trên gan: tăng men gan, tăng bilirubin, hiếm khi tổn thương gan nặng. Cần xét nghiệm men gan định kỳ.
• Trên hô hấp: ho, khó thở; hiếm nhưng nghiêm trọng là viêm phổi kẽ hoặc bệnh phổi do thuốc.
• Trên tim mạch: nhịp chậm, kéo dài khoảng QT, chóng mặt, ngất, hồi hộp.
• Trên huyết học: giảm bạch cầu, giảm bạch cầu trung tính hoặc thay đổi công thức máu.
• Khác: phù, mệt mỏi, đau đầu, rối loạn vị giác, phát ban.

Thận trọng khi sử dụng

• Chỉ dùng LuciCriz 250mg khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa và có xét nghiệm phù hợp xác định đích điều trị.
• Cần xét nghiệm chức năng gan định kỳ, đặc biệt trong những tháng đầu điều trị hoặc khi có triệu chứng nghi ngờ tổn thương gan.
• Thận trọng ở người có tiền sử rối loạn nhịp tim, kéo dài QT, suy tim, rối loạn điện giải hoặc đang dùng thuốc có nguy cơ kéo dài QT.
• Theo dõi triệu chứng hô hấp. Khó thở, ho khan, sốt hoặc tổn thương phổi mới xuất hiện cần được đánh giá sớm để loại trừ viêm phổi kẽ.
• Người bệnh có rối loạn thị giác cần tránh lái xe hoặc vận hành máy móc cho đến khi biết rõ mức độ ảnh hưởng.
• Không tự ý dùng thêm thuốc, thực phẩm chức năng hoặc thảo dược khi chưa hỏi bác sĩ, vì nguy cơ tương tác thuốc cao.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Crizotinib có thể gây hại cho thai nhi. Phụ nữ có khả năng mang thai cần sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong quá trình điều trị và trong một thời gian sau liều cuối theo hướng dẫn của bác sĩ. Nam giới có bạn tình có khả năng mang thai cũng cần trao đổi với bác sĩ về biện pháp tránh thai phù hợp.

Không khuyến cáo cho con bú trong thời gian dùng LuciCriz 250mg vì chưa loại trừ nguy cơ thuốc bài tiết vào sữa và gây hại cho trẻ bú mẹ. Người bệnh cần hỏi bác sĩ về thời điểm có thể cho con bú lại sau khi ngừng thuốc.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

LuciCriz 250mg có thể gây rối loạn thị giác, chóng mặt, mệt mỏi hoặc nhịp tim chậm. Người bệnh nên thận trọng khi lái xe, vận hành máy móc, làm việc trên cao hoặc thực hiện công việc cần tập trung cao, đặc biệt trong giai đoạn đầu điều trị hoặc sau khi điều chỉnh liều.

Tương tác thuốc

• Thuốc ức chế CYP3A mạnh như một số thuốc kháng nấm azol, kháng sinh macrolid, thuốc kháng virus: có thể làm tăng nồng độ crizotinib và tăng độc tính.
• Thuốc cảm ứng CYP3A mạnh như rifampicin, carbamazepin, phenytoin, phenobarbital, St. John’s wort: có thể làm giảm nồng độ crizotinib và giảm hiệu quả điều trị.
• Thuốc kéo dài QT như một số thuốc chống loạn nhịp, kháng sinh, thuốc chống loạn thần: tăng nguy cơ rối loạn nhịp.
• Thuốc làm chậm nhịp tim như chẹn beta, một số thuốc chẹn kênh calci, digoxin: cần theo dõi nhịp tim khi phối hợp.
• Bưởi và nước ép bưởi: có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc, nên tránh nếu chưa có ý kiến bác sĩ.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản LuciCriz 250mg trong bao bì kín, nơi khô mát, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Để thuốc xa tầm tay trẻ em và vật nuôi.
• Không dùng thuốc đã quá hạn, biến màu, ẩm mốc hoặc viên thuốc có dấu hiệu bất thường.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Đánh giá triệu chứng lâm sàng, cân nặng, mức độ mệt mỏi và chất lượng sống.
• Xét nghiệm chức năng gan, công thức máu, điện giải và chức năng thận khi cần.
• Điện tâm đồ ở người có nguy cơ kéo dài QT hoặc khi dùng thuốc phối hợp có ảnh hưởng tim mạch.
• Theo dõi thị giác, triệu chứng hô hấp và dấu hiệu nhiễm khuẩn.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.