LuciXaz 4mg (Ixazomib) – Điều trị đa u tủy

Thành phần

• Ixazomib citrate 5,7mg, tương đương với Ixazomib 4mg.

Dược lực học

Ixazomib là thuốc ức chế proteasome đường uống. Proteasome là hệ thống enzym trong tế bào có nhiệm vụ phân hủy các protein bị hư hỏng, protein điều hòa chu kỳ tế bào và nhiều protein tham gia kiểm soát sự sống còn của tế bào. Ở tế bào ung thư, đặc biệt là tế bào plasma ác tính trong đa u tủy, nhu cầu xử lý protein rất cao. Khi proteasome bị ức chế, các protein bất thường tích tụ trong tế bào, gây stress lưới nội sinh chất, rối loạn chu kỳ tế bào và cuối cùng dẫn đến chết tế bào theo chương trình.

Ixazomib chủ yếu ức chế hoạt tính giống chymotrypsin của proteasome 20S. Tác dụng này làm giảm khả năng sống sót của tế bào u, đồng thời có thể ảnh hưởng đến các tín hiệu tăng trưởng và tương tác giữa tế bào u với vi môi trường tủy xương. Trong điều trị đa u tủy, ixazomib thường không dùng đơn độc mà được phối hợp với các thuốc khác như lenalidomide và dexamethasone tùy phác đồ cụ thể.

Việc phối hợp ixazomib với thuốc điều hòa miễn dịch và corticosteroid giúp tăng hiệu quả kiểm soát bệnh trên nhiều cơ chế: ức chế proteasome, điều hòa miễn dịch, giảm tăng sinh tế bào plasma ác tính và hỗ trợ tiêu diệt tế bào u. Tuy nhiên, phối hợp này cũng làm tăng nguy cơ giảm tế bào máu, nhiễm khuẩn, rối loạn tiêu hóa và các tác dụng không mong muốn khác, vì vậy cần được theo dõi chặt chẽ.

Dược động học

Sau khi uống, ixazomib citrate nhanh chóng được chuyển thành ixazomib có hoạt tính. Thuốc được hấp thu qua đường tiêu hóa và đạt nồng độ trong máu sau khi dùng. Thức ăn có thể làm giảm hấp thu ixazomib, vì vậy thuốc thường được khuyến cáo uống khi bụng đói, ít nhất 1 giờ trước ăn hoặc 2 giờ sau ăn.

Ixazomib phân bố rộng trong cơ thể và gắn kết với protein huyết tương ở mức cao. Thuốc được chuyển hóa qua nhiều con đường enzym, trong đó có sự tham gia của một số enzym cytochrome P450 nhưng không phụ thuộc hoàn toàn vào một enzym đơn lẻ. Các chất cảm ứng enzym mạnh có thể làm giảm nồng độ thuốc và giảm hiệu quả điều trị.

Ixazomib và các chất chuyển hóa được thải trừ qua nhiều đường, bao gồm nước tiểu và phân. Ở người suy gan hoặc suy thận nặng, khả năng tiếp xúc với thuốc có thể thay đổi, do đó bác sĩ có thể cần điều chỉnh liều hoặc theo dõi sát hơn.

Công dụng

LuciXaz 4mg có công dụng chính là hỗ trợ kiểm soát sự phát triển của tế bào ác tính trong bệnh đa u tủy thông qua cơ chế ức chế proteasome. Khi được sử dụng đúng phác đồ, thuốc có thể giúp kéo dài thời gian kiểm soát bệnh, làm giảm tải lượng tế bào u và cải thiện đáp ứng điều trị ở những bệnh nhân phù hợp.

Hiệu quả của thuốc phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, tiền sử điều trị, phác đồ phối hợp, khả năng dung nạp và đặc điểm từng người bệnh. Người bệnh không nên tự đánh giá hiệu quả chỉ dựa trên triệu chứng bên ngoài mà cần tái khám, làm xét nghiệm máu, xét nghiệm protein đơn dòng, đánh giá tủy xương hoặc các xét nghiệm khác theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chỉ định

LuciXaz 4mg có thể được bác sĩ chỉ định trong điều trị đa u tủy, đặc biệt trong các phác đồ phối hợp ở người bệnh đã được đánh giá phù hợp về tình trạng bệnh, chức năng gan thận, công thức máu và khả năng dung nạp thuốc.

Trong thực hành, ixazomib thường được dùng phối hợp với lenalidomide và dexamethasone ở bệnh nhân đa u tủy đã từng điều trị trước đó, tùy theo hướng dẫn điều trị, tình trạng người bệnh và phác đồ của cơ sở chuyên khoa. Người bệnh cần tuân thủ đúng lịch dùng thuốc theo chu kỳ, không tự ý thay đổi ngày uống, số viên hoặc phối hợp thêm thuốc khác khi chưa được bác sĩ đồng ý.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với ixazomib, ixazomib citrate hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Không dùng cho người bệnh không có chỉ định chuyên khoa hoặc chưa được đánh giá đầy đủ trước điều trị.
• Phụ nữ có thai không nên dùng thuốc do nguy cơ gây hại cho thai nhi.
• Không dùng đồng thời với các thuốc trong phác đồ phối hợp nếu người bệnh có chống chỉ định với các thuốc đó, ví dụ lenalidomide hoặc dexamethasone.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng LuciXaz 4mg phải do bác sĩ chuyên khoa quyết định. Người bệnh không được tự ý dùng thuốc theo kinh nghiệm hoặc theo đơn của người khác.

Liều dùng tham khảo

Trong một số phác đồ điều trị đa u tủy, ixazomib thường được dùng theo chu kỳ 28 ngày, uống 1 lần mỗi tuần vào các ngày nhất định trong chu kỳ. Hàm lượng 4mg thường là một trong các hàm lượng được sử dụng tùy khả năng dung nạp và tình trạng người bệnh. Bác sĩ có thể giảm liều hoặc tạm ngưng thuốc khi xuất hiện giảm tiểu cầu, giảm bạch cầu, phát ban, tiêu chảy nặng, bệnh thần kinh ngoại biên hoặc các độc tính khác.

Cách dùng

• Uống nguyên viên nang với nước, không mở nang, không nghiền, không nhai.
• Nên uống thuốc vào cùng một ngày trong tuần và cùng thời điểm tương đối cố định.
• Uống khi bụng đói: ít nhất 1 giờ trước ăn hoặc 2 giờ sau ăn, trừ khi bác sĩ hướng dẫn khác.
• Nếu viên nang bị vỡ, tránh tiếp xúc trực tiếp với bột thuốc. Rửa sạch vùng da tiếp xúc và thông báo cho nhân viên y tế nếu cần.
• Không tự ý uống bù, tăng liều hoặc đổi lịch dùng thuốc.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

Nếu quên một liều LuciXaz 4mg, người bệnh cần liên hệ bác sĩ hoặc dược sĩ để được hướng dẫn dựa trên thời điểm quên liều trong chu kỳ. Không tự ý uống gấp đôi liều để bù vì có thể làm tăng nguy cơ độc tính nghiêm trọng.

Khi quá liều

Quá liều ixazomib có thể làm tăng nguy cơ giảm tế bào máu, xuất huyết, nhiễm khuẩn, rối loạn tiêu hóa, phát ban, độc tính thần kinh hoặc các biến cố nghiêm trọng khác. Nếu uống nhầm quá liều, cần đến cơ sở y tế ngay, mang theo vỏ thuốc hoặc toa thuốc để bác sĩ đánh giá và xử trí.

Tác dụng không mong muốn

• Trên huyết học: giảm tiểu cầu, giảm bạch cầu, thiếu máu. Giảm tiểu cầu có thể làm tăng nguy cơ bầm tím, chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc xuất huyết.
• Trên tiêu hóa: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón, đau bụng, chán ăn.
• Trên thần kinh: tê bì, châm chích, đau rát hoặc yếu ở tay chân do bệnh thần kinh ngoại biên.
• Trên da: phát ban, ngứa, khô da, đỏ da.
• Nhiễm khuẩn: tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, đặc biệt tái hoạt herpes zoster gây zona.
• Khác: mệt mỏi, phù ngoại biên, đau lưng, đau cơ xương, tăng men gan.

Thận trọng khi sử dụng

• Cần kiểm tra công thức máu định kỳ, đặc biệt tiểu cầu, bạch cầu trung tính và hemoglobin.
• Thận trọng ở người có tiền sử giảm tiểu cầu, xuất huyết hoặc đang dùng thuốc chống đông/kháng kết tập tiểu cầu.
• Theo dõi triệu chứng bệnh thần kinh ngoại biên như tê bì, đau rát, giảm cảm giác hoặc yếu chi.
• Cần dự phòng hoặc theo dõi tái hoạt herpes zoster theo đánh giá của bác sĩ.
• Thận trọng ở bệnh nhân suy gan, suy thận nặng hoặc đang lọc máu.
• Không tự ý dùng vaccine sống, thuốc bổ sung hoặc thuốc thảo dược trong khi điều trị nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ.
• Người bệnh nên tránh tiếp xúc với người đang nhiễm khuẩn cấp tính và cần báo bác sĩ khi có sốt hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Ixazomib có thể gây hại cho thai nhi. Phụ nữ có khả năng mang thai cần sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong thời gian điều trị và một thời gian sau khi ngừng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Nam giới có bạn tình có khả năng mang thai cũng cần tuân thủ biện pháp tránh thai phù hợp.

Không khuyến cáo cho con bú trong thời gian dùng LuciXaz 4mg vì chưa loại trừ nguy cơ thuốc gây hại cho trẻ bú mẹ. Nếu đang mang thai, nghi ngờ có thai hoặc dự định có thai, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ trước khi dùng thuốc.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

LuciXaz 4mg có thể gây mệt mỏi, chóng mặt, tê bì tay chân hoặc rối loạn thần kinh ngoại biên. Người bệnh nên thận trọng khi lái xe, vận hành máy móc, làm việc trên cao hoặc thực hiện công việc cần tỉnh táo cho đến khi biết rõ phản ứng của cơ thể với thuốc.

Tương tác thuốc

• Thuốc cảm ứng CYP mạnh như rifampicin, carbamazepine, phenytoin, phenobarbital hoặc St. John’s wort có thể làm giảm nồng độ ixazomib và giảm hiệu quả điều trị.
• Thuốc chống đông, kháng kết tập tiểu cầu có thể làm tăng nguy cơ chảy máu nếu người bệnh bị giảm tiểu cầu.
• Thuốc gây độc tủy hoặc thuốc hóa trị khác có thể làm tăng nguy cơ giảm tế bào máu.
• Thuốc ảnh hưởng thần kinh ngoại biên có thể làm nặng thêm tê bì, đau rát hoặc yếu chi.
• Cần thông báo cho bác sĩ tất cả thuốc đang dùng, bao gồm thuốc kê đơn, không kê đơn, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và dược liệu.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc trong bao bì gốc, nơi khô mát, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Không để thuốc ở nơi ẩm ướt như phòng tắm hoặc gần nguồn nhiệt.
• Để xa tầm tay trẻ em và vật nuôi.
• Không dùng thuốc quá hạn, viên nang bị biến dạng, đổi màu hoặc bao bì hư hỏng.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Công thức máu, đặc biệt số lượng tiểu cầu, bạch cầu và hemoglobin.
• Chức năng gan, chức năng thận và điện giải khi cần.
• Dấu hiệu nhiễm khuẩn, sốt, zona hoặc nhiễm virus tái hoạt.
• Triệu chứng thần kinh ngoại biên như tê bì, đau rát, yếu chi.
• Đáp ứng bệnh đa u tủy thông qua xét nghiệm protein đơn dòng, chuỗi nhẹ tự do, đánh giá tủy xương hoặc các xét nghiệm chuyên khoa khác.
• Đánh giá tác dụng phụ của các thuốc phối hợp như lenalidomide và dexamethasone nếu có.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.