Lucimito 500mg (Mitotane) – Ung thư vỏ thượng thận

Thành phần

• Mitotane 500mg.

Dược lực học

• Mitotane là dẫn chất có cấu trúc liên quan đến thuốc diệt côn trùng DDD, có tác dụng đặc hiệu trên tuyến vỏ thượng thận. Thuốc được sử dụng trong ung thư vỏ thượng thận nhờ hai nhóm tác dụng chính: tác dụng gây độc tế bào vỏ thượng thận và tác dụng ức chế tổng hợp hormone steroid.
• Ở cấp độ tế bào, mitotane làm rối loạn chức năng ty thể và hệ enzym steroidogenic tại tế bào vỏ thượng thận. Điều này dẫn đến giảm tổng hợp cortisol, aldosterone và các steroid thượng thận khác. Đồng thời, thuốc có thể gây hoại tử hoặc thoái hóa tế bào vùng bó và vùng lưới của vỏ thượng thận, từ đó làm giảm khối lượng và hoạt tính mô tuyến thượng thận.
• Trong ung thư vỏ thượng thận, nhiều khối u có khả năng tiết hormone gây hội chứng Cushing, tăng androgen hoặc các rối loạn nội tiết khác. Mitotane giúp kiểm soát một phần tình trạng tăng tiết hormone, đồng thời góp phần ức chế tiến triển tế bào u. Tuy nhiên, đáp ứng điều trị khác nhau giữa từng người bệnh và thường cần thời gian theo dõi kéo dài.
• Do làm giảm chức năng vỏ thượng thận, mitotane có thể gây hoặc làm nặng tình trạng suy thượng thận. Vì vậy, nhiều người bệnh cần được bổ sung glucocorticoid liều thay thế hoặc liều cao hơn bình thường do mitotane làm tăng chuyển hóa cortisol qua cảm ứng enzym gan.

Dược động học

Mitotane được hấp thu qua đường tiêu hóa, nhưng mức độ hấp thu có thể thay đổi đáng kể giữa các cá thể. Hấp thu thuốc thường tăng khi dùng cùng thức ăn, đặc biệt là bữa ăn có chất béo. Vì vậy, bác sĩ có thể hướng dẫn người bệnh dùng thuốc trong hoặc sau bữa ăn để cải thiện khả năng hấp thu và giảm kích ứng tiêu hóa.

Mitotane là hoạt chất rất tan trong lipid, có xu hướng tích lũy trong mô mỡ và mô giàu lipid. Thuốc có thời gian bán thải rất dài, có thể kéo dài nhiều ngày đến nhiều tuần, khiến nồng độ trong máu thay đổi chậm sau mỗi lần chỉnh liều. Điều này giải thích vì sao cần theo dõi kéo dài và không nên thay đổi liều quá nhanh nếu chưa có chỉ định.

Thuốc được chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ qua mật, phân và một phần qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa. Mitotane có khả năng cảm ứng enzym chuyển hóa thuốc, đặc biệt CYP3A4, làm ảnh hưởng đến nồng độ của nhiều thuốc dùng kèm như corticosteroid, thuốc chống đông, thuốc chống co giật, thuốc tim mạch và một số thuốc điều trị ung thư khác.

Công dụng

• Ức chế hoạt động và gây độc chọn lọc trên mô vỏ thượng thận.
• Hỗ trợ kiểm soát sự phát triển của ung thư vỏ thượng thận trong phác đồ chuyên khoa.
• Làm giảm sản xuất hormone steroid thượng thận ở những khối u có tăng tiết hormone.
• Góp phần kiểm soát triệu chứng nội tiết như tăng cortisol, tăng androgen hoặc các biểu hiện do u vỏ thượng thận tiết hormone.

Chỉ định

• Ung thư vỏ thượng thận tiến triển, tái phát hoặc di căn.
• Ung thư vỏ thượng thận không thể phẫu thuật triệt căn.
• Điều trị bổ trợ sau phẫu thuật ung thư vỏ thượng thận ở người có nguy cơ tái phát cao, tùy đánh giá chuyên khoa.
• Kiểm soát hội chứng tăng tiết hormone do khối u vỏ thượng thận.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với mitotane hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Phụ nữ có thai, trừ khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt trội nguy cơ trong tình huống đặc biệt.
• Phụ nữ đang cho con bú.
• Không dùng trong các trường hợp không có chỉ định chuyên khoa rõ ràng.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng LUCIMITO 500mg phải được bác sĩ chuyên khoa ung bướu hoặc nội tiết quyết định. Liều khởi đầu, tốc độ tăng liều và liều duy trì phụ thuộc vào mục tiêu điều trị, cân nặng, khả năng dung nạp, mức độ kiểm soát hormone và nồng độ mitotane trong máu khi có xét nghiệm theo dõi.

Liều dùng tham khảo

Trong thực hành, mitotane thường được bắt đầu với liều thấp, sau đó tăng dần từng bước để đạt nồng độ điều trị và hạn chế độc tính tiêu hóa, thần kinh. Một số phác đồ có thể dùng nhiều lần trong ngày. Không tự ý áp dụng liều tham khảo từ người bệnh khác vì liều tối ưu của mitotane rất khác nhau giữa từng cá thể.

Cách dùng

• Uống thuốc nguyên viên với nước, không nhai hoặc nghiền nếu không có hướng dẫn.
• Nên dùng thuốc cùng bữa ăn hoặc ngay sau bữa ăn, đặc biệt bữa ăn có chất béo vừa phải, nếu bác sĩ không có chỉ định khác.
• Dùng thuốc vào các thời điểm cố định trong ngày để duy trì nồng độ ổn định.
• Tuân thủ lịch tái khám, xét nghiệm hormone, điện giải, men gan và nồng độ thuốc khi được yêu cầu.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

• Nếu nhớ ra trong thời gian không quá xa so với giờ dùng thuốc, hãy uống liều đã quên theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Nếu gần đến giờ dùng liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và dùng liều kế tiếp như bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù.

Khi quá liều

Dùng quá liều mitotane có thể làm tăng nguy cơ buồn nôn, nôn, tiêu chảy, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, mất điều hòa, rối loạn thần kinh, suy thượng thận hoặc rối loạn điện giải. Khi nghi ngờ quá liều:

• Ngừng dùng thuốc tạm thời và liên hệ ngay bác sĩ điều trị.
• Đến cơ sở y tế nếu có nôn nhiều, lơ mơ, yếu mệt nặng, tụt huyết áp, sốt, mất nước hoặc rối loạn ý thức.
• Mang theo vỏ thuốc, toa thuốc và danh sách thuốc đang dùng.

Tác dụng không mong muốn.

Thường gặp

• Buồn nôn, nôn, chán ăn, tiêu chảy, đau bụng.
• Mệt mỏi, buồn ngủ, chóng mặt.
• Phát ban, ngứa, thay đổi da.
• Tăng men gan, rối loạn lipid máu.
• Suy thượng thận hoặc thiếu hụt hormone steroid thượng thận.

Nghiêm trọng cần báo bác sĩ ngay

• Lú lẫn, mất thăng bằng, nói khó, run, thay đổi hành vi hoặc rối loạn ý thức.
• Nôn ói kéo dài, tiêu chảy nặng, mất nước.
• Yếu mệt nhiều, tụt huyết áp, choáng, đau bụng dữ dội, sốt hoặc dấu hiệu suy thượng thận cấp.
• Vàng da, nước tiểu sẫm màu, đau hạ sườn phải, tăng men gan nặng.
• Dấu hiệu nhiễm khuẩn, sốt kéo dài hoặc suy giảm thể trạng nhanh.

Thận trọng khi sử dụng

• Chỉ dùng thuốc dưới sự giám sát của bác sĩ có kinh nghiệm điều trị ung thư vỏ thượng thận.
• Cần theo dõi chức năng gan, điện giải, đường huyết, lipid máu, hormone tuyến thượng thận và triệu chứng suy thượng thận.
• Có thể cần bổ sung hydrocortisone hoặc glucocorticoid khác theo chỉ định để phòng suy thượng thận.
• Người bệnh cần được hướng dẫn nhận biết dấu hiệu suy thượng thận, đặc biệt khi sốt, nhiễm khuẩn, phẫu thuật, chấn thương hoặc stress nặng.
• Thận trọng khi lái xe, vận hành máy móc do thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, giảm tập trung hoặc rối loạn thần kinh.
• Cần báo bác sĩ trước khi phẫu thuật hoặc thủ thuật vì thuốc ảnh hưởng đến đáp ứng stress và chuyển hóa nhiều thuốc gây mê/hồi sức.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Mitotane có thể gây hại cho thai nhi. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong quá trình điều trị và trong thời gian dài sau khi ngừng thuốc do mitotane tích lũy trong mô mỡ và thải trừ rất chậm.

Không khuyến cáo cho con bú trong thời gian dùng thuốc và sau khi ngừng thuốc cho đến khi bác sĩ xác nhận an toàn. Nếu người bệnh có thai, nghi ngờ có thai hoặc dự định mang thai, cần thông báo ngay cho bác sĩ.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

LUCIMITO 500mg có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, giảm tập trung, lú lẫn hoặc mất điều hòa vận động. Người bệnh không nên lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc nếu xuất hiện các triệu chứng này.

Tương tác thuốc

• Corticosteroid: mitotane làm tăng chuyển hóa cortisol và một số corticosteroid, có thể cần tăng liều thay thế theo chỉ định.
• Thuốc chống đông như warfarin: có thể thay đổi hiệu quả chống đông, cần theo dõi INR hoặc dấu hiệu chảy máu/huyết khối.
• Thuốc chuyển hóa qua CYP3A4: mitotane có thể làm giảm nồng độ thuốc như một số thuốc chống co giật, thuốc tim mạch, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc kháng nấm, thuốc kháng virus hoặc thuốc ung thư khác.
• Rượu và thuốc an thần: có thể làm tăng buồn ngủ, chóng mặt và ảnh hưởng thần kinh.
• Thuốc gây độc gan: cần thận trọng vì có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc ở nơi khô mát, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Để thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm.
• Để xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc quá hạn hoặc có dấu hiệu biến đổi màu, mùi, hình dạng.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Nồng độ mitotane trong máu khi có điều kiện, nhằm đạt khoảng điều trị và hạn chế độc tính.
• Triệu chứng thần kinh: buồn ngủ, lú lẫn, mất thăng bằng, rối loạn hành vi.
• Chức năng gan, thận, điện giải và lipid máu.
• Nồng độ cortisol, ACTH và nhu cầu bổ sung corticosteroid.
• Đáp ứng khối u qua hình ảnh học và các chỉ dấu nội tiết nếu khối u tiết hormone.
• Dấu hiệu suy thượng thận, đặc biệt trong giai đoạn nhiễm khuẩn, phẫu thuật hoặc stress cơ thể.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.