Thành phần

Mỗi viên Ebixa 10mg chứa:

• Memantine hydrochloride tương đương memantine 10mg.
• Các tá dược khác vừa đủ 1 viên (không có tác dụng điều trị).

Công dụng

Ebixa 10mg có các công dụng chính sau:

• Hỗ trợ điều trị triệu chứng bệnh sa sút trí tuệ kiểu Alzheimer mức độ trung bình đến nặng.
• Giúp cải thiện hoặc ổn định một số chức năng nhận thức như ghi nhớ, tập trung, định hướng thời gian – không gian.
• Giảm bớt một số rối loạn hành vi liên quan đến sa sút trí tuệ như kích động, hung hăng, đi lại nhiều, la hét, bứt rứt không yên.
• Cải thiện khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày như ăn uống, tắm rửa, vệ sinh cá nhân, đi lại trong nhà khi được chăm sóc, hỗ trợ đầy đủ.

Mức độ cải thiện khác nhau giữa từng người và cần thời gian vài tuần đến vài tháng để đánh giá đáp ứng điều trị. Thuốc chỉ phát huy hiệu quả tối ưu khi kết hợp với chế độ chăm sóc toàn diện, luyện tập phục hồi chức năng nhận thức và kiểm soát tốt các bệnh lý đi kèm.

Chỉ định

Ebixa 10mg thường được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp sau:

• Điều trị triệu chứng bệnh sa sút trí tuệ kiểu Alzheimer mức độ trung bình đến nặng đã được chẩn đoán rõ ràng bằng lâm sàng và các thang điểm đánh giá nhận thức phù hợp.
• Có thể được xem xét kết hợp với thuốc ức chế men cholinesterase (như donepezil, rivastigmin, galantamin) ở một số bệnh nhân khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt trội nguy cơ.

Ebixa 10mg không được khuyến cáo dùng trong sa sút trí tuệ mức độ nhẹ, rối loạn trí nhớ do tuổi già đơn thuần hay các dạng sa sút trí tuệ khác mà chưa được bác sĩ chuyên khoa thần kinh hoặc lão khoa đánh giá đầy đủ.

Chống chỉ định

Không dùng Ebixa 10mg trong các trường hợp sau:

• Dị ứng hoặc quá mẫn với memantine hoặc bất kỳ tá dược nào của thuốc.
• Bệnh nhân đang mắc bệnh lý hiếm gặp có tính acid trong ống thận hoặc có pH nước tiểu kiềm kéo dài mà không rõ nguyên nhân, vì điều này ảnh hưởng đến thải trừ memantine.

Trước khi dùng thuốc, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ toàn bộ bệnh sử, đặc biệt là các bệnh lý thận, tim mạch, tiền sử co giật, chế độ ăn kiêng đặc biệt hoặc các thuốc đang sử dụng.

Liều dùng và cách dùng

Cách dùng

• Thuốc dùng đường uống.
• Uống nguyên viên với nước, không nghiền hoặc bẻ viên nếu không có hướng dẫn khác.
• Có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
• Nên uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày, thường là buổi sáng hoặc theo khuyến cáo của bác sĩ.

Liều dùng tham khảo ở người lớn

Liều dùng cần được bác sĩ hiệu chỉnh theo từng bệnh nhân. Phác đồ thường áp dụng là tăng liều từ từ để hạn chế tác dụng phụ:

• Tuần 1: 5mg/ngày.
• Tuần 2: 10mg/ngày.
• Tuần 3: 15mg/ngày.
• Từ tuần 4 trở đi: liều duy trì 20mg/ngày.

Ebixa 10mg là dạng viên 10mg, bác sĩ có thể hướng dẫn uống 1 viên mỗi ngày trong giai đoạn tăng liều, sau đó tăng lên 2 viên mỗi ngày khi đạt liều duy trì tương đương 20mg.

Lưu ý: Việc tăng liều chỉ được thực hiện khi người bệnh dung nạp tốt liều trước đó trong ít nhất 1 tuần. Nếu xuất hiện tác dụng không mong muốn, bác sĩ có thể trì hoãn tăng liều hoặc giảm lại liều thấp hơn.

Điều chỉnh liều trên đối tượng đặc biệt

• Bệnh nhân suy thận mức độ nhẹ đến trung bình: bác sĩ có thể vẫn dùng liều thông thường nhưng cần theo dõi cẩn thận.
• Bệnh nhân suy thận nặng: thường phải giảm liều và không vượt quá liều tối đa đã được khuyến cáo cho mức độ suy thận đó.
• Bệnh nhân suy gan nhẹ đến trung bình: cần thận trọng và theo dõi khi điều trị lâu dài; suy gan nặng chưa có nhiều dữ liệu, thường cần tránh sử dụng.

Không tự ý điều chỉnh liều khi chưa có ý kiến bác sĩ, đặc biệt ở người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền hoặc đang dùng nhiều thuốc.

Quên liều và xử trí

Nếu quên một liều

• Uống ngay khi nhớ ra nếu thời điểm đó còn cách xa liều kế tiếp.
• Nếu gần đến giờ uống liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và uống liều tiếp theo như bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù cho liều đã quên.

Nếu quên thuốc vài ngày liên tiếp

• Nên liên hệ lại với bác sĩ hoặc dược sĩ để được hướng dẫn. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu quay về liều thấp hơn rồi tăng dần trở lại.

Nếu dùng quá liều

Dùng quá liều Ebixa 10mg có thể gây các triệu chứng như:

• Chóng mặt, buồn nôn, nôn.
• Mệt mỏi nhiều, lú lẫn tăng, kích động.
• Rối loạn thăng bằng, ngã.
• Hiếm hơn có thể xuất hiện co giật, hôn mê, rối loạn nhịp tim.

Khi nghi ngờ dùng quá liều:

• Ngừng thuốc và đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được theo dõi.
• Mang theo vỉ thuốc, toa thuốc để bác sĩ dễ đánh giá tổng liều đã dùng.

Tác dụng không mong muốn (tác dụng phụ)

Ebixa 10mg có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn. Thông thường tác dụng phụ ở mức độ nhẹ đến trung bình, xuất hiện trong giai đoạn đầu điều trị và có thể giảm dần khi cơ thể quen thuốc. Tuy nhiên, người chăm sóc cần theo dõi sát để báo cho bác sĩ khi cần thiết.

Tác dụng phụ thường gặp

• Chóng mặt, nhức đầu.
• Mệt mỏi, buồn ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ.
• Tăng huyết áp nhẹ ở một số người bệnh.
• Táo bón, buồn nôn, khó chịu tiêu hóa.

Tác dụng phụ ít gặp

• Lo lắng, kích động, bồn chồn.
• Rối loạn thăng bằng, té ngã.
• Khó thở, khó chịu ở ngực.
• Tăng men gan thoáng qua.

Tác dụng phụ hiếm nhưng nghiêm trọng

• Co giật, đặc biệt ở người có tiền sử động kinh.
• Phản ứng dị ứng: phát ban, ngứa, sưng môi, lưỡi, khó thở, tụt huyết áp.

Nếu các triệu chứng tác dụng phụ kéo dài, nặng lên hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, người bệnh hoặc người chăm sóc nên liên hệ với bác sĩ để được điều chỉnh liều hoặc xem xét phương án điều trị khác.

Tương tác thuốc

Memantine có thể tương tác với một số thuốc khác, làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu hoặc thay đổi hiệu quả điều trị. Một số tương tác cần lưu ý:

• Thuốc tác động lên thụ thể NMDA như amantadin, ketamin, dextromethorphan: phối hợp có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ trên thần kinh, thường không khuyến cáo dùng chung.
• Thuốc ảnh hưởng đến pH nước tiểu như một số thuốc lợi tiểu, bicarbonat, chế độ ăn nhiều thực phẩm có tính kiềm: pH nước tiểu kiềm hóa có thể làm giảm thải trừ memantine, dẫn đến tăng nồng độ thuốc.
• Cimetidin, ranitidin, quinidin, nicotine, hydrochlorothiazid và một số thuốc khác có thể ảnh hưởng đến vận chuyển và đào thải memantine qua thận.
• Thuốc chống co giật, thuốc an thần, thuốc ngủ: phối hợp cần thận trọng vì có thể làm tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương hoặc ảnh hưởng đến ngưỡng co giật.

Người bệnh và người chăm sóc cần thông báo cho bác sĩ tất cả các thuốc kê đơn, không kê đơn, thảo dược, vitamin và thực phẩm chức năng đang sử dụng trước khi bắt đầu điều trị với Ebixa 10mg.

Lưu ý và thận trọng

• Ebixa 10mg chỉ nên được khởi trị và theo dõi bởi bác sĩ có kinh nghiệm chẩn đoán và điều trị bệnh sa sút trí tuệ kiểu Alzheimer.
• Trước khi bắt đầu thuốc, cần loại trừ các nguyên nhân khác gây suy giảm trí nhớ có thể hồi phục như thiếu vitamin B12, suy chức năng tuyến giáp, trầm cảm nặng, tổn thương não cấu trúc.
• Thận trọng khi dùng cho bệnh nhân có tiền sử co giật hoặc yếu tố nguy cơ động kinh.
• Cần đánh giá lại hiệu quả điều trị định kỳ dựa trên thay đổi về nhận thức, hành vi, chức năng sinh hoạt hàng ngày và mức độ dung nạp thuốc.
• Bệnh nhân Alzheimer thường dùng nhiều thuốc kèm theo, do đó cần kiểm tra tương tác thuốc trước khi kê đơn memantine.
• Trong quá trình điều trị, không ngừng thuốc đột ngột khi chưa tham khảo ý kiến bác sĩ, trừ khi có phản ứng nặng cần xử trí khẩn cấp.

Phụ nữ có thai và cho con bú

• Thời kỳ mang thai: dữ liệu về an toàn của memantine trên phụ nữ mang thai còn hạn chế. Nếu cần dùng thuốc trong thai kỳ, bác sĩ phải cân nhắc rất kỹ lợi ích – nguy cơ.
• Thời kỳ cho con bú: chưa rõ memantine có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Do thiếu dữ liệu an toàn, không khuyến cáo dùng Ebixa 10mg cho phụ nữ đang cho con bú, trừ khi bác sĩ thấy thật sự cần thiết.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Bản thân bệnh sa sút trí tuệ kiểu Alzheimer đã làm giảm khả năng lái xe và vận hành máy móc an toàn. Ebixa 10mg có thể gây chóng mặt, mệt hoặc rối loạn thăng bằng ở một số người. Do đó, bệnh nhân không nên lái xe hoặc vận hành máy móc nguy hiểm, trừ khi bác sĩ đánh giá còn đủ khả năng an toàn (thực tế đa số bệnh nhân Alzheimer trung bình – nặng không được khuyến cáo lái xe).

Dược lực học

Memantine là chất đối kháng không cạnh tranh trên thụ thể NMDA, có ái lực vừa phải và phụ thuộc điện thế. Thụ thể NMDA là một trong các thụ thể của glutamat – chất dẫn truyền thần kinh kích thích chủ yếu trong hệ thần kinh trung ương, đóng vai trò quan trọng trong các quá trình học tập, ghi nhớ và dẫn truyền tín hiệu thần kinh.

Trong bệnh Alzheimer, có bằng chứng cho thấy sự hoạt động quá mức kéo dài của thụ thể NMDA do nồng độ glutamat tăng cao mạn tính, dẫn đến hiện tượng kích độc thần kinh làm tổn thương và chết tế bào thần kinh. Memantine gắn vào kênh ion của thụ thể NMDA khi kênh mở quá mức, làm giảm dòng ion calci đi vào tế bào thần kinh, từ đó giúp bảo vệ tế bào trước tác động độc của kích thích kéo dài.

Ưu điểm của memantine là có ái lực vừa phải và gắn giải ly nhanh, nên không ức chế hoàn toàn hoạt động sinh lý bình thường của glutamat trên thụ thể NMDA. Điều này cho phép duy trì hoạt động dẫn truyền thần kinh cần thiết cho quá trình học tập và ghi nhớ, đồng thời giảm bớt tác hại của kích thích quá mức.

Dược động học

• Hấp thu: Memantine được hấp thu tốt qua đường uống, sinh khả dụng cao. Thức ăn ít ảnh hưởng đến tốc độ và mức độ hấp thu.
• Phân bố: Thuốc phân bố rộng trong cơ thể và qua được hàng rào máu – não. Tỷ lệ gắn protein huyết tương ở mức trung bình.
• Chuyển hóa: Memantine được chuyển hóa một phần ở gan thành các chất chuyển hóa không còn hoạt tính dược lý đáng kể.
• Thải trừ: Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận, cả dưới dạng nguyên vẹn và dạng chuyển hóa. Quá trình thải trừ phụ thuộc vào pH nước tiểu; pH nước tiểu kiềm có thể làm giảm thải trừ, dẫn đến tích lũy thuốc.

Nhờ thời gian bán thải tương đối dài, memantine chỉ cần dùng một lần mỗi ngày (hoặc chia 2 lần tùy dạng bào chế) để duy trì nồng độ ổn định trong máu.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc ở nơi khô ráo, tránh ẩm, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Nhiệt độ bảo quản thường dưới 30°C hoặc theo khuyến cáo của nhà sản xuất ghi trên bao bì.
• Giữ thuốc trong bao bì gốc cho đến khi sử dụng.
• Để xa tầm tay trẻ em và người bệnh sa sút trí tuệ.

Ebixa 10mg là thuốc gì?

• Ebixa 10mg là thuốc kê đơn chứa hoạt chất memantine, thuộc nhóm thuốc hướng thần kinh dùng trong điều trị triệu chứng bệnh sa sút trí tuệ kiểu Alzheimer mức độ trung bình đến nặng. Memantine là chất đối kháng không cạnh tranh, có chọn lọc trên thụ thể N-methyl-D-aspartate (NMDA), giúp điều hòa hoạt động của chất dẫn truyền thần kinh glutamat tại não. Bằng cách này, thuốc góp phần bảo vệ tế bào thần kinh trước tình trạng kích thích quá mức, từ đó hỗ trợ cải thiện nhận thức, hành vi và khả năng tự chăm sóc của người bệnh.
• Ebixa 10mg không chữa khỏi hoàn toàn bệnh Alzheimer, nhưng nếu dùng đúng chỉ định và được theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa thần kinh hoặc lão khoa, thuốc có thể giúp làm chậm tiến triển triệu chứng, cải thiện khả năng ghi nhớ, giảm rối loạn hành vi và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh cũng như người chăm sóc.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.