Saranto H 50/12.5mg (Losartan/ Hydrochlorothiazide) – Hạ huyết áp

Thuốc Saranto-H 50/12.5 – Losartan 50mg và Hydrochlorothiazide 12.5mg là thuốc gì?

Saranto-H 50/12.5 là thuốc điều trị tăng huyết áp dạng phối hợp cố định, chứa hai hoạt chất Losartan potassium 50mg và Hydrochlorothiazide 12.5mg. Thuốc được sản xuất bởi Aurobindo, thường được kê đơn cho bệnh nhân tăng huyết áp chưa được kiểm soát tốt với đơn trị liệu hoặc cần giảm thêm nguy cơ biến cố tim mạch.

Sự kết hợp giữa một thuốc chẹn thụ thể angiotensin II (ARB – Losartan) và một thuốc lợi tiểu thiazide (Hydrochlorothiazide) giúp hạ huyết áp hiệu quả hơn so với từng thuốc đơn lẻ, đồng thời tiện lợi cho người bệnh vì chỉ cần dùng một viên mỗi ngày.

Thành phần

• Losartan potassium 50mg.
• Hydrochlorothiazide 12.5mg.

Công dụng

• Hạ huyết áp bằng cách giãn mạch và tăng thải natri – nước, giúp giảm áp lực lên thành mạch máu.
• Giảm nguy cơ biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim, nhất là ở bệnh nhân tăng huyết áp kèm các yếu tố nguy cơ khác (đái tháo đường, rối loạn lipid máu…).
• Giúp bảo vệ thận ở bệnh nhân tăng huyết áp, đặc biệt trong bối cảnh đái tháo đường type 2 hoặc protein niệu (nhờ tác dụng của Losartan).
• Giảm nguy cơ phù nề so với dùng đơn độc một số thuốc hạ áp khác, nhờ tác dụng lợi tiểu thiazide.

Chỉ định

• Tăng huyết áp nguyên phát ở người lớn khi:
  • Không đạt mục tiêu huyết áp với Losartan đơn trị liệu hoặc thuốc hạ áp đơn trị liệu khác.
  • Cần phối hợp ARB với lợi tiểu thiazide để đạt hiệu quả hạ áp tốt hơn.
• Bệnh nhân tăng huyết áp có kèm đái tháo đường type 2 hoặc bệnh thận mạn, cần lựa chọn ARB để bảo vệ thận và tim mạch (theo quyết định bác sĩ).
• Các tình huống khác bác sĩ thấy phù hợp với phối hợp Losartan/Hydrochlorothiazide theo khuyến cáo điều trị tăng huyết áp.

Chống chỉ định

• Dị ứng hoặc mẫn cảm với Losartan, Hydrochlorothiazide, các thành phần khác của thuốc hoặc các thuốc cùng nhóm (thiazide, sulfonamid…).
• Phụ nữ có thai (đặc biệt từ tam cá nguyệt thứ hai), do thuốc có thể gây độc cho thai nhi.
• Phụ nữ đang cho con bú, trừ khi bác sĩ đánh giá lợi ích lớn hơn nguy cơ.
• Bệnh nhân suy gan nặng, suy thận nặng hoặc vô niệu (không đi tiểu được).
• Hạ kali máu nặng, hạ natri máu kháng trị, tăng calci máu rõ trước điều trị.
• Bệnh gout tiến triển nặng không kiểm soát.
• Tiền sử phù mạch do dùng các thuốc ức chế hệ renin – angiotensin (ARB, ACEI…) nếu liên quan đến Losartan.

Liều dùng và cách dùng

Người lớn

• Liều thường dùng: 1 viên Saranto-H 50/12.5 uống một lần mỗi ngày.
• Bác sĩ có thể điều chỉnh liều theo đáp ứng huyết áp. Trong một số trường hợp, có thể cần kết hợp thêm các thuốc hạ áp khác (như chẹn kênh calci, chẹn beta…).
• Khi chuyển từ Losartan đơn trị liệu sang Saranto-H 50/12.5, bác sĩ sẽ dựa trên liều Losartan đang dùng và mức huyết áp để chọn liều phù hợp.

Người cao tuổi

• Không cần chỉnh liều khởi đầu trong đa số trường hợp, nhưng nên theo dõi huyết áp và điện giải kỹ hơn, tránh hạ huyết áp tư thế hoặc mất nước.

Bệnh nhân suy thận

• Suy thận nhẹ đến trung bình: có thể sử dụng nhưng cần theo dõi creatinin, kali và tình trạng nước – điện giải.
• Suy thận nặng hoặc vô niệu: chống chỉ định do thành phần Hydrochlorothiazide kém hiệu quả và tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Bệnh nhân suy gan

• Cần thận trọng và thường dùng liều thấp hơn, do Losartan được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Bệnh nhân suy gan nặng không nên dùng.

Cách dùng

• Dùng đường uống, nuốt nguyên viên với nước.
• Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn, tuy nhiên nên dùng vào cùng một thời điểm mỗi ngày (ví dụ buổi sáng) để dễ nhớ.
• Không tự ý bẻ hoặc nghiền viên nếu không có chỉ định từ bác sĩ.

Quên liều và xử trí

• Nếu quên một liều, hãy uống ngay khi nhớ ra trong cùng ngày.
• Nếu đã gần đến giờ uống liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và uống liều kế tiếp như bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù cho liều đã quên.
• Nên đặt nhắc giờ trên điện thoại hoặc gắn việc uống thuốc với thói quen hằng ngày (ví dụ sau khi đánh răng buổi sáng) để hạn chế quên liều.

Tác dụng không mong muốn

Giống các thuốc hạ áp khác, Saranto-H 50/12.5 có thể gây một số tác dụng phụ. Đa số ở mức độ nhẹ đến trung bình và giảm dần khi tiếp tục điều trị.

Tác dụng phụ thường gặp

• Chóng mặt, nhức đầu, đặc biệt trong những ngày đầu điều trị hoặc khi tăng liều.
• Mệt mỏi, suy nhược nhẹ.
• Rối loạn tiêu hóa: buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón.
• Ho khan, nhiễm khuẩn đường hô hấp trên (hiếm hơn so với nhóm ức chế men chuyển).
• Tăng nhẹ uric máu, tăng đường huyết (do Hydrochlorothiazide).

Tác dụng phụ ít gặp nhưng cần chú ý

• Hạ huyết áp quá mức, đặc biệt ở người mất dịch (tiêu chảy, nôn, dùng lợi tiểu liều cao…), biểu hiện: choáng váng, ngất, mạch nhanh, da lạnh.
• Rối loạn điện giải do lợi tiểu thiazide: hạ kali máu, hạ natri máu, tăng calci máu… gây mệt mỏi, chuột rút, loạn nhịp tim.
• Suy giảm chức năng thận hoặc tăng creatinin, tăng urê máu, nhất là ở bệnh nhân hẹp động mạch thận hai bên, suy tim, mất nước.
• Phản ứng quá mẫn: phát ban, ngứa, nổi mề đay, hiếm khi phù mạch (sưng môi, lưỡi, mặt, khó thở).
• Rối loạn chuyển hóa: tăng acid uric gây cơn gout cấp ở người có tiền sử gout; rối loạn đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường.

Khi xuất hiện triệu chứng bất thường (choáng váng nhiều, khó thở, sưng môi – mặt, đau ngực, khó nói, yếu liệt một bên người…), cần ngừng thuốc và đến cơ sở y tế ngay.

Thận trọng khi dùng Saranto-H 50/12.5

• Đo huyết áp định kỳ, không chỉ dựa vào cảm giác chủ quan. Huyết áp mục tiêu thường < 140/90 mmHg hoặc thấp hơn theo từng nhóm bệnh.
• Kiểm tra điện giải đồ và chức năng thận định kỳ (natri, kali, creatinin, urê) đặc biệt ở bệnh nhân suy thận, suy tim, người cao tuổi.
• Thận trọng ở bệnh nhân hẹp động mạch thận, hẹp van động mạch chủ nặng, suy tim, mất nước, tiêu chảy, nôn nhiều.
• Bệnh nhân đái tháo đường cần theo dõi đường huyết, điều chỉnh liều thuốc hạ đường huyết theo hướng dẫn bác sĩ, vì Hydrochlorothiazide có thể làm tăng nhẹ đường huyết.
• Thận trọng ở bệnh nhân có tiền sử gout hoặc acid uric máu cao.
• Không dùng đồng thời với các thuốc có thể làm tăng kali máu (thuốc lợi tiểu giữ kali, bổ sung kali liều cao…) trừ khi có bác sĩ theo dõi chặt chẽ.
• Tránh uống rượu nhiều, vì rượu có thể làm tăng tác dụng hạ huyết áp và gây choáng váng.

Tương tác thuốc

Saranto-H 50/12.5 có thể tương tác với nhiều thuốc khác. Một số tương tác đáng lưu ý:

• Thuốc lợi tiểu khác, thuốc giãn mạch, thuốc chẹn beta, thuốc chẹn kênh calci: có thể làm tăng tác dụng hạ huyết áp. Cần theo dõi để tránh tụt huyết áp quá mức.
• Thuốc lợi tiểu giữ kali, bổ sung kali, muối chứa kali: dùng cùng ARB tăng nguy cơ tăng kali máu. Chỉ phối hợp khi bác sĩ đánh giá lợi ích rõ ràng.
• NSAID (ibuprofen, diclofenac, naproxen…): có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của Losartan và tăng nguy cơ suy thận, đặc biệt ở bệnh nhân cao tuổi hoặc mất nước.
• Lithium: phối hợp với ARB và/hoặc thiazide có thể tăng nồng độ lithium trong máu, gây độc. Cần tránh hoặc phải theo dõi nồng độ lithium sát sao.
• Thuốc điều trị đái tháo đường (insulin, thuốc uống): Hydrochlorothiazide có thể làm tăng đường huyết, nên có thể cần điều chỉnh liều các thuốc này.
• Digitalis glycosid (digoxin…): hạ kali máu do thiazide làm tăng nguy cơ độc tính digitalis.

Người bệnh nên thông báo đầy đủ cho bác sĩ tất cả thuốc, thảo dược, thực phẩm chức năng đang dùng để được đánh giá nguy cơ tương tác.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

• Phụ nữ có thai:
  • Các thuốc tác động lên hệ renin – angiotensin (như Losartan) có thể gây tổn thương hoặc tử vong cho thai, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba.
  • Do vậy, Saranto-H 50/12.5 chống chỉ định trong thai kỳ. Phụ nữ dự định mang thai hoặc nghi ngờ có thai cần báo với bác sĩ để đổi sang thuốc khác an toàn hơn.
• Phụ nữ cho con bú:
  • Losartan và/hoặc các chất chuyển hóa có thể bài tiết vào sữa mẹ. Thiazide cũng có thể đi vào sữa và ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh (mất cân bằng điện giải, giảm thể tích tuần hoàn).
  • Không khuyến cáo dùng Saranto-H cho phụ nữ đang cho con bú. Nếu cần thiết điều trị, bác sĩ có thể cân nhắc ngừng cho bú hoặc đổi thuốc.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Trong một số trường hợp, Saranto-H 50/12.5 có thể gây chóng mặt, mệt mỏi, đặc biệt khi bắt đầu điều trị hoặc sau tăng liều. Người bệnh nên thận trọng khi lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc trên cao cho đến khi biết rõ phản ứng của cơ thể với thuốc.

Xử trí quá liều

Quá liều Saranto-H 50/12.5 có thể gây hạ huyết áp nặng, rối loạn điện giải, suy thận cấp.

• Triệu chứng: choáng váng nặng, ngất, nhịp tim nhanh hoặc chậm bất thường, khát nhiều, yếu mệt, chuột rút, giảm lượng nước tiểu…
• Xử trí:
  • Đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.
  • Điều trị chủ yếu là hỗ trợ: truyền dịch, điều chỉnh điện giải, theo dõi huyết áp, chức năng thận, điện tâm đồ.
  • Không có thuốc giải độc đặc hiệu cho Losartan/Hydrochlorothiazide.

Dược lực học

Losartan

Losartan là thuốc chẹn thụ thể angiotensin II typ 1 (AT1). Angiotensin II là chất co mạch mạnh trong hệ renin – angiotensin – aldosteron (RAA); khi gắn vào thụ thể AT1, nó gây co mạch, tăng tiết aldosteron, giữ natri và nước, tăng huyết áp.

• Losartan cạnh tranh với angiotensin II tại thụ thể AT1, làm giãn mạch, giảm tiết aldosteron, tăng bài xuất natri và nước, từ đó hạ huyết áp.
• Không ức chế men chuyển angiotensin (ACE), do đó ít gây ho khan hơn so với nhóm ức chế men chuyển.
• Cải thiện huyết động tại cầu thận, giảm áp lực lọc, nên có tác dụng bảo vệ thận ở bệnh nhân đái tháo đường, bệnh thận mạn có protein niệu.

Hydrochlorothiazide

Hydrochlorothiazide là thuốc lợi tiểu thiazide, tác động chủ yếu tại ống lượn xa của nephron.

• Thuốc ức chế tái hấp thu natri – chloride tại ống lượn xa, làm tăng bài tiết natri, chloride, nước và một phần kali.
• Khi dùng lâu dài, ngoài tác dụng lợi tiểu, Hydrochlorothiazide còn có tác dụng giãn mạch ngoại biên, góp phần hạ huyết áp duy trì.
• Tuy nhiên, lợi tiểu thiazide có thể gây hạ kali máu, hạ natri máu, tăng acid uric, tăng đường huyết, nên cần theo dõi định kỳ.

Sự phối hợp giữa Losartan và Hydrochlorothiazide tạo tác dụng hạ áp cộng hưởng: Losartan hạn chế mất kali do thiazide, còn thiazide khắc phục hiện tượng giữ nước – natri có thể xảy ra khi chỉ chẹn hệ RAA.

Dược động học

Losartan

• Hấp thu: hấp thu tốt qua đường uống, sinh khả dụng khoảng 30–35%. Nồng độ đỉnh trong huyết tương đạt sau 1–2 giờ.
• Phân bố: gắn mạnh với protein huyết tương (khoảng 99%).
• Chuyển hóa: tại gan, Losartan chuyển thành chất chuyển hóa có hoạt tính (EXP-3174) mạnh hơn nhiều lần trong ức chế thụ thể AT1.
• Thải trừ: qua mật – phân và qua thận, thời gian bán thải khoảng 2 giờ đối với Losartan và 6–9 giờ đối với chất chuyển hóa.

Hydrochlorothiazide

• Hấp thu: hấp thu tốt qua đường uống, sinh khả dụng khoảng 60–80%.
• Phân bố: gắn với protein huyết tương ở mức vừa, đi qua nhau thai và có thể vào sữa.
• Chuyển hóa: không chuyển hóa đáng kể ở gan.
• Thải trừ: chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi, thời gian bán thải khoảng 6–15 giờ tùy chức năng thận.

Sự kết hợp hai hoạt chất trong một viên Saranto-H 50/12.5 giúp duy trì hiệu quả hạ áp ổn định suốt 24 giờ với liều dùng một lần mỗi ngày.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm.
• Tránh ánh sáng trực tiếp và nguồn nhiệt cao.
• Giữ thuốc trong bao bì gốc, đóng kín sau khi sử dụng.
• Để xa tầm tay trẻ em.