Galza Met 50/850 (Vildagliptin / Metformin) – Trị đái tháo đường típ 2

Thành phần

Vai trò của các hoạt chất

Metformin HCl

Metformin là thuốc nền tảng trong điều trị đái tháo đường type 2. Hoạt chất này giúp giảm sản xuất glucose tại gan, giảm hấp thu glucose ở ruột mức độ nhất định và cải thiện sử dụng glucose tại mô ngoại biên, đặc biệt là cơ xương. Metformin không kích thích tụy tiết insulin trực tiếp nên khi dùng đơn độc thường ít gây hạ đường huyết hơn so với các thuốc làm tăng tiết insulin.

Metformin còn có ưu điểm không gây tăng cân rõ rệt và thường được lựa chọn sớm trong phác đồ điều trị đái tháo đường type 2, nếu người bệnh không có chống chỉ định như suy thận nặng, nhiễm toan chuyển hóa hoặc tình trạng thiếu oxy mô cấp tính.

Vildagliptin

Vildagliptin là thuốc ức chế enzym DPP-4. Enzym DPP-4 có vai trò phân hủy các hormon incretin như GLP-1 và GIP. Khi DPP-4 bị ức chế, nồng độ incretin nội sinh tăng lên, giúp tăng tiết insulin phụ thuộc glucose và giảm tiết glucagon không phù hợp sau bữa ăn. Nhờ đó, vildagliptin hỗ trợ kiểm soát cả đường huyết lúc đói và đường huyết sau ăn.

Do tác dụng phụ thuộc glucose, vildagliptin thường ít gây hạ đường huyết khi không phối hợp với insulin hoặc sulfonylurea. Thuốc cũng thường trung tính trên cân nặng, phù hợp với nhiều người bệnh đái tháo đường type 2 cần kiểm soát đường huyết lâu dài.

Dược lực học

Galza – Met 50/850 Tablets phối hợp hai cơ chế hạ đường huyết bổ sung. Metformin tác động chủ yếu bằng cách ức chế quá trình tân tạo glucose tại gan, tăng nhạy cảm insulin và cải thiện thu nhận glucose ở mô ngoại biên. Từ đó, thuốc giúp giảm đường huyết nền và hỗ trợ cải thiện chỉ số HbA1c khi dùng đều đặn.

Vildagliptin làm tăng nồng độ incretin hoạt động bằng cách ức chế DPP-4. Khi glucose máu tăng, incretin thúc đẩy tế bào beta tuyến tụy tiết insulin phù hợp hơn và làm giảm tiết glucagon từ tế bào alpha. Việc giảm glucagon giúp hạn chế gan phóng thích glucose quá mức, đặc biệt sau bữa ăn.

Sự phối hợp metformin và vildagliptin giúp kiểm soát đường huyết qua nhiều điểm tác động: giảm sản xuất glucose ở gan, cải thiện sử dụng glucose ngoại biên, tăng đáp ứng insulin phụ thuộc glucose và giảm glucagon không phù hợp. Đây là cơ sở giúp thuốc được dùng trong điều trị đái tháo đường type 2 ở người bệnh cần phối hợp hai hoạt chất.

Dược động học

Metformin

Metformin được hấp thu qua đường tiêu hóa sau khi uống. Thức ăn có thể làm chậm hấp thu nhưng cũng giúp giảm khó chịu đường tiêu hóa, vì vậy thuốc thường được khuyến cáo dùng cùng hoặc ngay sau bữa ăn. Metformin không chuyển hóa đáng kể tại gan và được thải trừ chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi.

Do phụ thuộc nhiều vào chức năng thận để thải trừ, metformin cần được đánh giá thận trọng ở người suy thận. Khi tích lũy quá mức, metformin có thể làm tăng nguy cơ nhiễm toan lactic, một biến cố hiếm nhưng nghiêm trọng.

Vildagliptin

Vildagliptin được hấp thu nhanh sau khi uống. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu bằng thủy phân thành các chất chuyển hóa không còn hoạt tính đáng kể, sau đó thải trừ qua nước tiểu và phân. Chức năng thận và gan có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng thuốc, vì vậy người bệnh cần được đánh giá định kỳ trong quá trình điều trị.

Với viên phối hợp, việc dùng thuốc đúng thời điểm và đều đặn giúp duy trì hiệu quả kiểm soát đường huyết. Không nên tự ý chia liều hoặc thay đổi số viên dùng hằng ngày nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.

Công dụng

Galza – Met 50/850 Tablets có công dụng hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người bệnh đái tháo đường type 2 thông qua phối hợp hai hoạt chất vildagliptin và metformin. Thuốc giúp cải thiện đường huyết lúc đói, đường huyết sau ăn và chỉ số HbA1c khi được sử dụng đúng chỉ định, kết hợp chế độ ăn uống và vận động phù hợp.

Chỉ định

Thuốc Galza – Met 50/850 Tablets thường được chỉ định cho người lớn mắc đái tháo đường type 2 trong các trường hợp:

• Người bệnh chưa kiểm soát đường huyết đầy đủ bằng metformin đơn trị liệu ở liều dung nạp tối đa phù hợp.
• Người bệnh cần phối hợp vildagliptin và metformin để cải thiện kiểm soát đường huyết.
• Người bệnh đang dùng riêng lẻ vildagliptin và metformin với liều tương đương, có thể chuyển sang dạng viên phối hợp để thuận tiện hơn.
• Có thể dùng trong phác đồ phối hợp với thuốc hạ đường huyết khác hoặc insulin nếu bác sĩ đánh giá phù hợp.

Thuốc không dùng cho đái tháo đường type 1 và không dùng để điều trị nhiễm toan ceton do đái tháo đường.

Chống chỉ định

• Người mẫn cảm với metformin, vildagliptin hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Đái tháo đường type 1.
• Nhiễm toan ceton do đái tháo đường, tiền hôn mê hoặc hôn mê do đái tháo đường.
• Suy thận nặng hoặc giảm chức năng thận đáng kể theo đánh giá của bác sĩ.
• Tình trạng cấp tính có nguy cơ làm suy giảm chức năng thận như mất nước nặng, nhiễm trùng nặng, sốc.
• Bệnh lý cấp hoặc mạn tính có thể gây thiếu oxy mô như suy tim mất bù, suy hô hấp, nhồi máu cơ tim cấp, sốc.
• Suy gan hoặc bệnh gan tiến triển.
• Nhiễm độc rượu cấp, nghiện rượu hoặc uống nhiều rượu thường xuyên.
• Nhiễm toan chuyển hóa cấp hoặc mạn tính, bao gồm nhiễm toan lactic.

Liều dùng và cách dùng

Cách dùng

Uống thuốc nguyên viên với nước, nên dùng cùng bữa ăn hoặc ngay sau bữa ăn để giảm tác dụng không mong muốn trên đường tiêu hóa do metformin. Người bệnh cần dùng thuốc đúng thời điểm hằng ngày theo đơn. Không tự ý nghiền, bẻ hoặc nhai viên nếu chưa được dược sĩ xác nhận dạng bào chế cho phép.

Liều dùng tham khảo

Liều dùng Galza – Met 50/850 Tablets phải được cá thể hóa dựa trên tình trạng đường huyết, phác đồ đang dùng, chức năng thận, khả năng dung nạp và mục tiêu điều trị. Bác sĩ thường lựa chọn liều sao cho không vượt quá liều khuyến cáo của từng hoạt chất, đặc biệt là tổng liều vildagliptin trong ngày.

• Người đang dùng metformin nhưng kiểm soát đường huyết chưa đạt có thể được bác sĩ cân nhắc thêm vildagliptin bằng dạng phối hợp.
• Người đang dùng riêng lẻ metformin và vildagliptin có thể được chuyển sang viên phối hợp tương đương để giảm số lần dùng thuốc.
• Người suy thận, người cao tuổi hoặc người có nguy cơ nhiễm toan lactic cần được đánh giá chức năng thận trước và trong điều trị.

Quên liều và quá liều

Quên liều

Nếu quên một liều, hãy uống ngay khi nhớ ra cùng với bữa ăn nếu phù hợp. Nếu gần đến thời điểm dùng liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch dùng thuốc như bình thường. Không uống gấp đôi liều để bù.

Quá liều

Quá liều Galza – Met 50/850 Tablets có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, hạ đường huyết nếu dùng kèm thuốc khác, rối loạn điện giải hoặc nhiễm toan lactic do metformin. Dấu hiệu cảnh báo nhiễm toan lactic gồm mệt lả, đau cơ, khó thở, buồn ngủ bất thường, đau bụng, nôn, hạ thân nhiệt, chóng mặt hoặc nhịp tim chậm. Khi nghi ngờ quá liều hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường nghiêm trọng, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay.

Tác dụng không mong muốn

• Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, chán ăn, đầy bụng hoặc vị kim loại trong miệng, thường liên quan đến metformin và hay gặp trong giai đoạn đầu điều trị.
• Đau đầu, chóng mặt, run, mệt mỏi.
• Hạ đường huyết, đặc biệt khi phối hợp với insulin hoặc sulfonylurea.
• Rối loạn chức năng gan hoặc tăng men gan, cần theo dõi khi dùng vildagliptin.
• Phát ban, ngứa, mề đay hoặc phù mạch ở người quá mẫn.
• Viêm tụy cấp hiếm gặp, biểu hiện bằng đau bụng dữ dội kéo dài, có thể lan ra sau lưng, kèm buồn nôn hoặc nôn.
• Nhiễm toan lactic rất hiếm nhưng nghiêm trọng, chủ yếu liên quan đến metformin, nguy cơ tăng khi suy thận, thiếu oxy mô, mất nước nặng hoặc dùng rượu.
• Giảm hấp thu vitamin B12 khi dùng metformin kéo dài, có thể góp phần gây thiếu máu hoặc tê bì ở một số người bệnh.

Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ nếu có đau bụng dữ dội, vàng da, nước tiểu sẫm màu, mệt mỏi bất thường, khó thở, hạ đường huyết lặp lại hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào trong thời gian dùng thuốc.

Thận trọng khi sử dụng

• Đánh giá chức năng thận trước khi dùng và định kỳ trong quá trình điều trị, đặc biệt ở người cao tuổi.
• Thận trọng khi người bệnh bị mất nước do nôn, tiêu chảy, sốt cao, dùng thuốc lợi tiểu hoặc ăn uống kém.
• Ngừng tạm thời metformin theo hướng dẫn bác sĩ trước một số thủ thuật dùng thuốc cản quang iod hoặc phẫu thuật lớn.
• Theo dõi chức năng gan khi dùng vildagliptin, đặc biệt nếu có tiền sử bệnh gan hoặc men gan bất thường.
• Không uống nhiều rượu trong thời gian dùng thuốc vì làm tăng nguy cơ nhiễm toan lactic.
• Thận trọng ở người có tiền sử viêm tụy, bệnh túi mật hoặc triglycerid máu cao.
• Người dùng phối hợp với insulin hoặc sulfonylurea cần biết cách nhận diện và xử trí hạ đường huyết.
• Không dùng thuốc thay thế chế độ ăn, vận động và kiểm soát cân nặng trong điều trị đái tháo đường type 2.

Phụ nữ có thai và cho con bú

Phụ nữ có thai, dự định mang thai hoặc nghi ngờ có thai cần báo cho bác sĩ để được điều chỉnh phác đồ kiểm soát đường huyết phù hợp. Việc kiểm soát đường huyết trong thai kỳ rất quan trọng, nhưng lựa chọn thuốc phải dựa trên đánh giá chuyên khoa.

Phụ nữ đang cho con bú không nên tự ý sử dụng Galza – Met 50/850 Tablets. Cần hỏi ý kiến bác sĩ để cân nhắc lợi ích điều trị cho mẹ và nguy cơ có thể xảy ra cho trẻ bú mẹ.

Ảnh hưởng đến khả năng lái xe và vận hành máy móc

Bản thân thuốc có thể ít ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lái xe, nhưng hạ đường huyết có thể gây run tay, vã mồ hôi, hồi hộp, chóng mặt, nhìn mờ, mệt lả hoặc mất tập trung. Người bệnh cần thận trọng khi lái xe, vận hành máy móc, làm việc trên cao, đặc biệt khi thuốc được dùng cùng insulin hoặc sulfonylurea.

Tương tác thuốc

• Rượu: làm tăng nguy cơ nhiễm toan lactic liên quan đến metformin.
• Thuốc cản quang iod: có thể làm suy giảm chức năng thận cấp, tăng nguy cơ tích lũy metformin; cần ngừng thuốc theo hướng dẫn trước và sau thủ thuật.
• Thuốc lợi tiểu, NSAID, thuốc ức chế men chuyển hoặc chẹn thụ thể angiotensin: có thể ảnh hưởng chức năng thận trong một số tình huống, cần theo dõi.
• Insulin, sulfonylurea: tăng nguy cơ hạ đường huyết khi phối hợp.
• Corticosteroid, thuốc cường beta-2, thuốc lợi tiểu thiazid: có thể làm tăng đường huyết, làm giảm hiệu quả kiểm soát đường huyết.
• Thuốc ảnh hưởng vận chuyển qua thận như cimetidine, ranolazine, dolutegravir, trimethoprim: có thể làm tăng nồng độ metformin trong một số trường hợp.
• Thuốc ức chế men chuyển: đôi khi có thể làm tăng tác dụng hạ đường huyết, cần theo dõi khi phối hợp.

Bảo quản

• Bảo quản thuốc trong bao bì kín, nơi khô ráo, thoáng mát.
• Tránh ánh sáng trực tiếp và tránh ẩm.
• Để xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc đã quá hạn sử dụng, viên bị đổi màu, nứt vỡ, ẩm mốc hoặc bao bì hư hỏng.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.