LuciTeno 25mg (Tenofovir) – Trị viêm gan B mạn tính

Thành phần

• Tenofovir alafenamide fumarate 28mg, tương đương Tenofovir alafenamide 25mg.
• Tá dược vừa đủ

Dược lực học

• Tenofovir alafenamide là tiền thuốc phosphonamidate của tenofovir. Sau khi được hấp thu, thuốc đi vào các tế bào đích và được chuyển hóa thành tenofovir, sau đó tiếp tục được phosphoryl hóa thành tenofovir diphosphate – dạng có hoạt tính kháng virus.
• Tenofovir diphosphate cạnh tranh với các nucleotide tự nhiên để gắn vào chuỗi DNA của virus. Khi được gắn vào, hoạt chất làm kết thúc kéo dài chuỗi DNA, từ đó ức chế quá trình sao chép vật liệu di truyền của virus. Cơ chế này giúp giảm sự nhân lên của virus viêm gan B hoặc HIV trong các phác đồ phù hợp.
• Trong điều trị viêm gan B mạn tính, mục tiêu của thuốc là ức chế sao chép HBV, giảm tải lượng HBV DNA, cải thiện men gan và hạn chế tiến triển tổn thương gan. Thuốc không giúp loại bỏ hoàn toàn virus ở tất cả người bệnh, vì vậy cần điều trị lâu dài và theo dõi định kỳ theo hướng dẫn chuyên khoa.
• Trong điều trị HIV, tenofovir alafenamide không được dùng đơn độc mà phải nằm trong phác đồ phối hợp thuốc kháng retrovirus phù hợp. Dùng đơn độc hoặc dùng không đúng phác đồ có thể làm tăng nguy cơ thất bại điều trị và hình thành kháng thuốc.

Dược động học

• Sau khi uống, tenofovir alafenamide được hấp thu qua đường tiêu hóa. Thuốc là tiền chất có khả năng đi vào tế bào đích tốt, sau đó chuyển thành tenofovir và dạng hoạt tính tenofovir diphosphate trong tế bào. Nồng độ tenofovir trong huyết tương thường thấp hơn so với khi dùng tenofovir disoproxil fumarate ở liều tương đương về hiệu lực nội bào.
• Tenofovir alafenamide được chuyển hóa chủ yếu trong tế bào nhờ các enzyme thủy phân, sau đó tạo thành chất chuyển hóa có hoạt tính. Một phần thuốc và chất chuyển hóa được thải trừ qua thận. Vì vậy, dù nguy cơ độc tính thận có thể thấp hơn một số dạng tenofovir cũ, người bệnh vẫn cần kiểm tra chức năng thận trước và trong khi dùng thuốc.

Công dụng

• Ức chế sự nhân lên của virus viêm gan B ở người bệnh viêm gan B mạn tính theo chỉ định bác sĩ.
• Góp phần làm giảm tải lượng HBV DNA, cải thiện men gan và giảm nguy cơ tiến triển tổn thương gan khi điều trị đúng phác đồ.
• Có thể là thành phần trong phác đồ kháng HIV phối hợp phù hợp, không dùng đơn độc để điều trị HIV.
• Hỗ trợ kiểm soát bệnh lâu dài, hạn chế biến chứng liên quan đến hoạt động sao chép virus khi người bệnh tuân thủ điều trị và theo dõi định kỳ.

Chỉ định

• Điều trị viêm gan B mạn tính ở người bệnh có chỉ định dùng thuốc kháng virus.
• Tham gia trong phác đồ điều trị HIV phối hợp khi được bác sĩ chuyên khoa lựa chọn.
• Các trường hợp cần thay thế hoặc chuyển đổi từ thuốc kháng virus khác sang tenofovir alafenamide khi có lý do lâm sàng phù hợp, ví dụ cần cân nhắc yếu tố thận, xương hoặc khả năng dung nạp.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với tenofovir alafenamide hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Không dùng đồng thời với các thuốc khác đã chứa tenofovir alafenamide, tenofovir disoproxil fumarate hoặc các hoạt chất có nguy cơ trùng lặp kháng virus, trừ khi bác sĩ có chỉ định rõ ràng.
• Không dùng đơn độc để điều trị HIV vì có nguy cơ hình thành kháng thuốc.
• Thận trọng đặc biệt hoặc tránh dùng ở người suy thận nặng tùy mức lọc cầu thận, tình trạng lọc máu và hướng dẫn chuyên khoa.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng LuciTeno 25mg phải do bác sĩ quyết định dựa trên bệnh lý điều trị, tuổi, cân nặng, chức năng gan thận, tải lượng virus và các thuốc đang dùng kèm.

Liều dùng tham khảo

• Liều thường dùng ở người lớn trong viêm gan B mạn tính: 1 viên LuciTeno 25mg mỗi ngày, dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ.
• Nếu dùng trong phác đồ HIV, thuốc phải được phối hợp với các thuốc kháng retrovirus khác theo phác đồ chuyên khoa, không tự ý phối hợp.
• Không tự ý tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn.

Cách dùng

• Uống nguyên viên với nước.
• Nên uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày để duy trì nồng độ thuốc ổn định và tránh quên liều.
• Có thể dùng cùng thức ăn nếu bác sĩ hoặc tờ hướng dẫn sử dụng khuyến cáo.
• Không bẻ, nghiền hoặc nhai viên nếu dạng bào chế không cho phép.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

• Nếu nhớ ra trong ngày, uống liều đã quên càng sớm càng tốt.
• Nếu gần đến giờ uống liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch dùng bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù liều đã quên.
• Nếu thường xuyên quên thuốc, cần trao đổi với bác sĩ vì việc dùng thuốc không đều có thể làm giảm hiệu quả và tăng nguy cơ kháng thuốc.

Khi quá liều

Nếu uống quá liều LuciTeno 25mg, người bệnh cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để được đánh giá. Mang theo vỏ thuốc, đơn thuốc hoặc danh sách thuốc đang dùng để nhân viên y tế xử trí phù hợp.

Tác dụng không mong muốn

• Trên tiêu hóa: buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, khó tiêu, đầy bụng.
• Toàn thân: mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt.
• Trên gan: tăng men gan, bùng phát viêm gan khi ngừng thuốc đột ngột ở người nhiễm HBV.
• Trên thận: thay đổi creatinin, giảm phosphat máu hoặc rối loạn chức năng ống thận hiếm gặp.
• Trên xương: giảm mật độ xương có thể xảy ra, nhất là ở người có yếu tố nguy cơ, dù nguy cơ có thể thấp hơn một số dạng tenofovir cũ.
• Khác: phát ban, ngứa, rối loạn giấc ngủ, đau cơ hoặc đau khớp.

Thận trọng khi sử dụng

• Không tự ý ngưng thuốc, đặc biệt ở người viêm gan B mạn tính, vì có thể gây bùng phát viêm gan sau ngừng điều trị.
• Kiểm tra chức năng thận trước khi dùng và định kỳ trong quá trình điều trị, nhất là người cao tuổi, người có bệnh thận hoặc đang dùng thuốc độc thận.
• Theo dõi men gan, bilirubin, tải lượng HBV DNA hoặc HIV RNA theo chỉ định chuyên khoa.
• Đánh giá mật độ xương ở người có nguy cơ loãng xương, dùng corticosteroid kéo dài, tiền sử gãy xương hoặc bệnh thận mạn.
• Ở người đồng nhiễm HIV/HBV, việc lựa chọn phác đồ phải do bác sĩ chuyên khoa quyết định để tránh kháng thuốc và thất bại điều trị.
• Không dùng chung nhiều thuốc kháng virus có thành phần trùng lặp nếu chưa được bác sĩ kiểm tra.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Phụ nữ có thai hoặc dự định mang thai cần thông báo với bác sĩ trước khi dùng LuciTeno 25mg. Việc sử dụng thuốc trong thai kỳ phải dựa trên đánh giá lợi ích – nguy cơ, tình trạng virus, nguy cơ lây truyền mẹ con và lựa chọn phác đồ phù hợp.

Đối với phụ nữ đang cho con bú, cần hỏi ý kiến bác sĩ. Trong trường hợp nhiễm HIV, khuyến cáo về cho con bú phụ thuộc vào hướng dẫn điều trị từng quốc gia, tải lượng virus và điều kiện chăm sóc. Không tự ý dùng hoặc ngừng thuốc trong giai đoạn này.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

LuciTeno 25mg thường không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu người bệnh bị chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi hoặc khó chịu sau khi dùng thuốc, nên thận trọng cho đến khi biết rõ đáp ứng của cơ thể.

Tương tác thuốc

• Thuốc chứa tenofovir hoặc các thuốc kháng virus trùng lặp: làm tăng nguy cơ quá liều hoặc độc tính, cần tránh phối hợp không cần thiết.
• Thuốc độc thận: aminoglycosid, amphotericin B, foscarnet, ganciclovir, valganciclovir, NSAID liều cao hoặc kéo dài có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng thận.
• Thuốc ảnh hưởng P-gp/BCRP: một số thuốc chống co giật, rifampicin, rifabutin, rifapentin hoặc St. John’s wort có thể làm giảm nồng độ tenofovir alafenamide, dẫn đến giảm hiệu quả điều trị.
• Thuốc kháng virus khác: cần được phối hợp theo phác đồ chuẩn, tránh tự ý thêm hoặc bỏ thuốc.
• Thuốc điều trị bệnh mạn tính: thuốc đái tháo đường, tăng huyết áp, thuốc tim mạch, thuốc ức chế miễn dịch cần được bác sĩ kiểm tra tương tác trước khi dùng chung.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản LuciTeno 25mg ở nơi khô mát, tránh ánh sáng trực tiếp và tránh ẩm.
• Nhiệt độ bảo quản theo hướng dẫn trên bao bì, thường dưới 30°C nếu không có yêu cầu khác.
• Để thuốc xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc đã quá hạn, viên biến màu, ẩm mốc hoặc bao bì bị hư hỏng.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Định kỳ kiểm tra men gan, bilirubin, chức năng gan.
• Theo dõi tải lượng HBV DNA hoặc HIV RNA tùy bệnh lý điều trị.
• Kiểm tra creatinin huyết thanh, eGFR, phosphat máu và xét nghiệm nước tiểu khi cần.
• Đánh giá mật độ xương ở người có yếu tố nguy cơ.
• Theo dõi dấu hiệu bùng phát viêm gan nếu phải ngừng thuốc hoặc chuyển phác đồ.
• Đánh giá tuân thủ điều trị, tác dụng phụ và tương tác thuốc trong mỗi lần tái khám.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.