Tafpera 25mg (Tenofovir) – Trị viêm gan B mạn tính, HIV

Thành phần

• Tenofovir alafenamide 25mg.
• Tá dược vừa đủ

Dược lực học

• Tenofovir alafenamide là thuốc kháng virus thuộc nhóm nucleotide reverse transcriptase inhibitor (NRTI). Đây là tiền chất phosphonamidat của tenofovir, sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa trong tế bào thành tenofovir và tiếp tục được phosphoryl hóa thành dạng có hoạt tính là tenofovir diphosphat.
• Tenofovir diphosphat cạnh tranh với deoxyadenosin 5’-triphosphat tự nhiên để gắn vào chuỗi DNA virus đang được tổng hợp. Khi được gắn vào chuỗi DNA, hoạt chất này gây kết thúc chuỗi, làm gián đoạn quá trình sao chép vật liệu di truyền của virus. Nhờ đó, thuốc giúp ức chế sự nhân lên của virus viêm gan B và HIV trong các phác đồ phù hợp.
• Trong điều trị viêm gan B mạn tính, mục tiêu của thuốc là ức chế tải lượng HBV DNA, cải thiện tình trạng viêm gan, giảm nguy cơ tiến triển xơ gan, suy gan và biến chứng liên quan đến nhiễm HBV kéo dài. Trong điều trị HIV, tenofovir alafenamide không được dùng đơn độc mà phải phối hợp với các thuốc kháng virus khác để tránh thất bại điều trị và hạn chế nguy cơ kháng thuốc.

Dược động học

• Sau khi uống, tenofovir alafenamide được hấp thu qua đường tiêu hóa. Thuốc có khả năng đi vào tế bào đích và được chuyển hóa nội bào thành tenofovir, sau đó thành tenofovir diphosphat có hoạt tính kháng virus. Nồng độ tenofovir trong huyết tương nhìn chung thấp hơn so với dạng tenofovir disoproxil fumarat, trong khi nồng độ nội bào tại tế bào đích vẫn đủ để phát huy tác dụng.
• Tenofovir alafenamide được chuyển hóa chủ yếu thông qua các enzym thủy phân trong tế bào, trong đó có cathepsin A và carboxylesterase 1. Thuốc ít phụ thuộc vào chuyển hóa qua hệ CYP450, nhưng lại là cơ chất của các chất vận chuyển như P-glycoprotein (P-gp), do đó có thể bị ảnh hưởng bởi một số thuốc cảm ứng hoặc ức chế mạnh các chất vận chuyển này.
• Hoạt chất và chất chuyển hóa được thải trừ qua nhiều đường, trong đó có phân và nước tiểu. Vì thuốc có liên quan đến thận và chuyển hóa phosphat, người bệnh cần được đánh giá chức năng thận trước và trong khi điều trị, đặc biệt ở người có bệnh thận mạn, người cao tuổi hoặc đang dùng đồng thời thuốc có độc tính trên thận.

Công dụng

• Ức chế sự nhân lên của virus viêm gan B ở người bệnh viêm gan B mạn tính theo chỉ định.
• Giúp làm giảm tải lượng HBV DNA, hỗ trợ kiểm soát tiến triển bệnh gan khi dùng đều đặn và được theo dõi đúng.
• Có thể là một thành phần trong phác đồ điều trị HIV phối hợp, tùy chỉ định chuyên khoa.
• Hỗ trợ giảm nguy cơ tiến triển tổn thương gan lâu dài khi điều trị viêm gan B mạn tính đạt hiệu quả.

Chỉ định

Tafpera 25mg có thể được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Điều trị viêm gan B mạn tính ở người lớn hoặc đối tượng phù hợp theo đánh giá của bác sĩ.
• Người bệnh cần thuốc kháng virus viêm gan B có hiệu quả ức chế virus mạnh và cần cân nhắc hồ sơ an toàn trên thận, xương.
• Sử dụng trong phác đồ điều trị HIV phối hợp nếu bác sĩ chuyên khoa chỉ định và có các thuốc kháng virus khác đi kèm.

Không tự ý dùng Tafpera 25mg chỉ dựa trên kết quả xét nghiệm HBsAg dương tính. Việc quyết định điều trị viêm gan B mạn tính cần dựa trên nhiều yếu tố như HBV DNA, men gan, mức độ xơ hóa gan, tình trạng HBeAg, tuổi, bệnh kèm theo và nguy cơ biến chứng.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với tenofovir alafenamide hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Không dùng đơn độc để điều trị HIV do nguy cơ hình thành chủng virus kháng thuốc.
• Không dùng khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa gan mật, truyền nhiễm hoặc HIV.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng tham khảo

Liều thường dùng của tenofovir alafenamide trong điều trị viêm gan B mạn tính là 25mg/lần/ngày, uống 1 lần mỗi ngày. Tuy nhiên, liều dùng cụ thể phải tuân theo chỉ định của bác sĩ dựa trên tình trạng bệnh, chức năng gan thận và thuốc dùng kèm.

Cách dùng

• Uống nguyên viên với nước, không tự ý nghiền, bẻ hoặc nhai viên nếu không có hướng dẫn.
• Nên uống thuốc vào cùng một thời điểm mỗi ngày để duy trì nồng độ ổn định và hạn chế quên liều.
• Có thể được khuyến cáo dùng cùng thức ăn tùy theo hướng dẫn cụ thể của thuốc và bác sĩ điều trị.
• Không tự ý ngừng thuốc khi thấy men gan hoặc tải lượng virus cải thiện, vì ngừng thuốc đột ngột có thể làm bệnh bùng phát.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

• Uống ngay khi nhớ ra nếu còn cách xa thời điểm dùng liều tiếp theo.
• Nếu gần đến giờ uống liều kế tiếp, bỏ qua liều đã quên và dùng liều tiếp theo như bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù liều đã quên.

Khi quá liều

Nếu uống quá liều Tafpera 25mg, người bệnh cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế để được theo dõi. Mang theo vỏ thuốc hoặc toa thuốc để nhân viên y tế đánh giá chính xác hoạt chất, liều lượng đã dùng và các thuốc phối hợp khác.

Tác dụng không mong muốn

Tafpera 25mg có thể gây một số tác dụng không mong muốn, đa số ở mức độ nhẹ đến vừa. Tuy nhiên, vì thuốc thường dùng kéo dài, người bệnh cần theo dõi định kỳ để phát hiện sớm bất thường.

• Thường gặp: đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, đầy bụng.
• Trên gan: thay đổi men gan, bùng phát viêm gan khi ngừng thuốc không đúng cách.
• Trên thận: hiếm gặp hơn nhưng có thể có suy giảm chức năng thận, rối loạn ống thận, thay đổi phosphat máu.
• Trên xương: cần thận trọng ở người có nguy cơ loãng xương hoặc bệnh thận mạn, dù tenofovir alafenamide thường ít ảnh hưởng hơn một số dạng tenofovir khác.
• Khác: phát ban, ngứa, chóng mặt, khó chịu toàn thân.

Thận trọng khi sử dụng

• Đánh giá chức năng thận trước khi bắt đầu điều trị và định kỳ trong quá trình dùng thuốc.
• Theo dõi men gan, bilirubin, tải lượng HBV DNA hoặc HIV RNA tùy mục tiêu điều trị.
• Không tự ý ngừng thuốc trong điều trị viêm gan B vì có thể gây đợt bùng phát viêm gan nặng sau ngừng thuốc.
• Cần xét nghiệm HIV trước khi dùng tenofovir alafenamide đơn trị trong viêm gan B để tránh dùng không đủ phác đồ ở người đồng nhiễm HIV.
• Thận trọng ở người bệnh gan mất bù, bệnh thận mạn, người cao tuổi hoặc đang dùng nhiều thuốc cùng lúc.
• Không dùng chung với thuốc khác chứa tenofovir nếu chưa được bác sĩ chỉ định, để tránh trùng hoạt chất.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Phụ nữ có thai hoặc dự định mang thai cần thông báo cho bác sĩ trước khi dùng Tafpera 25mg. Việc sử dụng thuốc trong thai kỳ phải cân nhắc giữa lợi ích kiểm soát virus và dữ liệu an toàn cho mẹ, thai nhi.

Phụ nữ đang cho con bú cũng cần hỏi ý kiến bác sĩ. Với người nhiễm HIV, khuyến cáo về cho con bú phụ thuộc vào hướng dẫn điều trị và nguy cơ lây truyền tại từng bối cảnh. Không tự ý dùng thuốc hoặc ngừng thuốc trong giai đoạn mang thai, sau sinh khi chưa có tư vấn chuyên khoa.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Tafpera 25mg thường không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu người bệnh thấy chóng mặt, mệt mỏi, đau đầu hoặc khó chịu sau khi dùng thuốc, nên thận trọng khi lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành thiết bị cần sự tập trung.

Tương tác thuốc

• Thuốc cảm ứng P-gp mạnh như rifampicin, rifabutin, carbamazepin, phenytoin, phenobarbital, St. John’s wort có thể làm giảm nồng độ tenofovir alafenamide và giảm hiệu quả điều trị.
• Thuốc có độc tính trên thận như aminoglycosid, amphotericin B, NSAID liều cao hoặc kéo dài, thuốc cản quang… có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng thận khi dùng đồng thời.
• Thuốc kháng virus khác chứa tenofovir có thể gây trùng hoạt chất, không dùng phối hợp nếu chưa có chỉ định.
• Thuốc điều trị HIV, viêm gan C hoặc thuốc ức chế miễn dịch có thể có tương tác phức tạp, cần bác sĩ kiểm tra toàn bộ đơn thuốc.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc nơi khô ráo, tránh ẩm và ánh sáng trực tiếp.
• Nhiệt độ bảo quản theo hướng dẫn trên bao bì, thường không quá 30°C.
• Để thuốc xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc đã quá hạn, biến màu, ẩm mốc hoặc viên bị hư hỏng.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Kiểm tra men gan, bilirubin và các chỉ số chức năng gan định kỳ.
• Theo dõi tải lượng HBV DNA hoặc HIV RNA theo phác đồ điều trị.
• Đánh giá creatinin huyết thanh, độ lọc cầu thận ước tính, phosphat máu, protein niệu hoặc glucose niệu khi cần.
• Theo dõi mật độ xương ở người có nguy cơ loãng xương, dùng corticosteroid kéo dài hoặc có bệnh thận mạn.
• Đánh giá tuân thủ điều trị, tác dụng phụ và tương tác thuốc trong mỗi lần tái khám.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.