Sita-Met 50/1000 ( Hộp 2 vỉ x 7 viên) – Điều trị đái tháo đường tuýp 2

Thành phần

Mỗi viên Sita-Met Tablets 50/1000 chứa:

• Sitagliptin 50mg (dưới dạng sitagliptin phosphat monohydrat).
• Metformin hydrochloride 1000mg.

Đây là công thức phối hợp giữa một thuốc ức chế DPP-4 và một biguanid, giúp kiểm soát đường huyết theo cơ chế bổ sung cho nhau. Công thức này thường được dùng khi người bệnh cần cả metformin nền và sitagliptin để đạt mục tiêu kiểm soát HbA1c.

Dược lực học

Sitagliptin

Sitagliptin là thuốc ức chế mạnh và chọn lọc enzym dipeptidyl peptidase-4 (DPP-4). Khi DPP-4 bị ức chế, nồng độ các hormon incretin nội sinh như GLP-1 và GIP sẽ tăng lên. Các hormon này giúp tăng tiết insulin theo cơ chế phụ thuộc glucose và giảm tiết glucagon khi đường huyết tăng, từ đó làm giảm sản xuất glucose ở gan và cải thiện kiểm soát đường huyết sau ăn cũng như lúc đói.

Một ưu điểm của sitagliptin là nguy cơ hạ đường huyết tương đối thấp khi dùng đơn độc hoặc phối hợp với metformin, vì cơ chế tăng tiết insulin của thuốc phụ thuộc vào mức glucose máu.

Metformin hydrochloride

Metformin thuộc nhóm biguanid, có tác dụng chính là giảm tân tạo glucose ở gan, giảm hấp thu glucose tại ruột và cải thiện sử dụng glucose ngoại vi thông qua tăng nhạy cảm với insulin. Khác với sulfonylure, metformin không kích thích tụy tiết insulin mạnh nên đơn trị liệu bằng metformin thường ít gây hạ đường huyết.

Metformin là nền tảng của nhiều phác đồ điều trị đái tháo đường típ 2, đặc biệt ở người thừa cân hoặc có đề kháng insulin.

Tác động hiệp đồng của phối hợp sitagliptin và metformin

Việc phối hợp sitagliptin với metformin mang lại lợi ích vì hai hoạt chất tác động lên các cơ chế bệnh sinh khác nhau của đái tháo đường típ 2. Metformin chủ yếu làm giảm sản xuất glucose ở gan và cải thiện đề kháng insulin, trong khi sitagliptin cải thiện trục incretin và hỗ trợ điều hòa tiết insulin – glucagon theo mức glucose. Sự phối hợp này giúp giảm HbA1c hiệu quả hơn so với dùng đơn lẻ từng thành phần trong nhiều trường hợp.

Dược động học

Sitagliptin

Sitagliptin hấp thu tốt qua đường uống và có sinh khả dụng tương đối cao. Thuốc ít bị chuyển hóa, phần lớn được thải trừ qua thận dưới dạng không đổi. Do đó, chức năng thận là yếu tố quan trọng cần đánh giá khi dùng sitagliptin, đặc biệt ở bệnh nhân cao tuổi hoặc người đã có bệnh thận mạn.

Metformin

Metformin được hấp thu qua đường tiêu hóa, không chuyển hóa đáng kể và được đào thải gần như hoàn toàn qua thận dưới dạng không đổi. Vì được thải trừ qua thận, nguy cơ tích lũy metformin sẽ tăng khi chức năng thận suy giảm, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm toan lactic liên quan metformin – một biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng.

Ý nghĩa lâm sàng

Do cả sitagliptin và metformin đều liên quan đến chức năng thận trong thực hành lâm sàng, người bệnh cần được đánh giá và theo dõi chức năng thận trước khi dùng và trong suốt quá trình điều trị. Điều này đặc biệt quan trọng ở người lớn tuổi, người mất nước, suy tim, nhiễm trùng nặng hoặc đang dùng thuốc có thể ảnh hưởng đến thận.

Công dụng

• Hỗ trợ cải thiện kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường típ 2.
• Góp phần giảm HbA1c khi kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý và vận động.
• Hỗ trợ kiểm soát đường huyết lúc đói và sau ăn.
• Giúp đơn giản hóa phác đồ ở người bệnh cần đồng thời sitagliptin và metformin.

Chỉ định

Sita-Met Tablets 50/1000 thường được chỉ định trong các trường hợp:

• Điều trị đái tháo đường típ 2 ở người lớn như một biện pháp hỗ trợ chế độ ăn và luyện tập.
• Người bệnh chưa kiểm soát tốt đường huyết với metformin đơn trị liệu phù hợp và cần bổ sung sitagliptin.
• Người bệnh đã và đang dùng đồng thời sitagliptin và metformin dưới dạng viên riêng, có thể chuyển sang dạng phối hợp theo chỉ định bác sĩ.

Thuốc không dùng cho đái tháo đường típ 1 và không dùng để điều trị nhiễm toan ceton đái tháo đường.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với sitagliptin, metformin hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Suy thận nặng hoặc tình trạng chức năng thận không phù hợp để dùng metformin theo đánh giá của bác sĩ.
• Nhiễm toan chuyển hóa cấp hoặc mạn, bao gồm nhiễm toan ceton đái tháo đường.
• Các tình trạng làm tăng nguy cơ tích lũy metformin hoặc nhiễm toan lactic cần được bác sĩ cân nhắc loại trừ trước khi dùng thuốc.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng Sita-Met Tablets 50/1000 phải được cá thể hóa dựa trên điều trị trước đó, mức HbA1c, chức năng thận và khả năng dung nạp của người bệnh. Liều tối đa của sitagliptin trong ngày thường là 100mg.

Liều dùng tham khảo

• Ở người bệnh đã dùng metformin và cần thêm sitagliptin, dạng 50/1000 thường được bác sĩ chọn sao cho tổng liều sitagliptin đạt 100mg/ngày và metformin phù hợp với khả năng dung nạp.
• Thuốc phối hợp sitagliptin/metformin giải phóng tức thì thường được dùng 2 lần mỗi ngày cùng bữa ăn để giảm tác dụng phụ tiêu hóa liên quan metformin.
• Người bệnh suy thận cần được điều chỉnh hoặc tránh dùng tùy mức độ suy giảm chức năng thận.

Cách dùng

• Uống thuốc cùng bữa ăn để giảm kích ứng tiêu hóa do metformin.
• Uống nguyên viên với nước, dùng đúng thời điểm được kê.
• Không tự ý đổi liều hoặc tăng số lần dùng thuốc nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.

Xử trí khi quên liều

• Nếu nhớ ra sớm và chưa gần thời điểm liều tiếp theo, có thể dùng liều đã quên cùng thức ăn.
• Nếu đã gần đến liều kế tiếp, bỏ qua liều đã quên.
• Không dùng gấp đôi liều để bù.

Xử trí khi quá liều

Quá liều metformin có thể dẫn đến nhiễm toan lactic, còn quá liều phối hợp có thể gây rối loạn tiêu hóa, mệt lả hoặc biểu hiện chuyển hóa nghiêm trọng. Khi nghi ngờ quá liều, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được theo dõi và xử trí kịp thời.

Tác dụng không mong muốn

Sita-Met Tablets 50/1000 có thể gây một số tác dụng không mong muốn, trong đó các rối loạn tiêu hóa thường gặp liên quan đến metformin. Các phản ứng có thể gặp gồm:

• Tiêu chảy, buồn nôn, đau bụng, đầy hơi hoặc khó chịu tiêu hóa.
• Đau đầu, mệt mỏi.
• Nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc viêm mũi họng ở một số trường hợp.
• Hạ đường huyết có thể tăng khi thuốc được phối hợp thêm sulfonylure hoặc insulin.
• Viêm tụy, phản ứng quá mẫn hoặc đau khớp nặng hiếm gặp nhưng cần cảnh giác.
• Thiếu vitamin B12 khi dùng metformin kéo dài ở một số người bệnh.

Nếu có đau bụng dữ dội lan ra sau lưng, nôn nhiều, khó thở, lơ mơ, đau cơ, mệt lả hoặc giảm thân nhiệt, người bệnh cần đi cấp cứu ngay vì có thể liên quan đến viêm tụy hoặc nhiễm toan lactic.

Thận trọng khi sử dụng

• Đánh giá chức năng thận trước khi bắt đầu điều trị và theo dõi định kỳ trong quá trình dùng thuốc.
• Thận trọng cao với nguy cơ nhiễm toan lactic liên quan metformin, đặc biệt ở người suy thận, mất nước, suy tim, nhiễm trùng nặng, thiếu oxy mô hoặc uống rượu nhiều.
• Thận trọng nếu có tiền sử viêm tụy hoặc đau bụng kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Ngưng tạm thời metformin trong một số tình huống như chụp cản quang iod hoặc phẫu thuật lớn theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Không tự ý dùng thuốc thay thế cho chế độ ăn kiêng, vận động và kiểm soát cân nặng.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Việc dùng Sita-Met Tablets 50/1000 cho phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú cần được bác sĩ đánh giá kỹ. Ở phụ nữ mang thai, mục tiêu kiểm soát đường huyết rất quan trọng nhưng lựa chọn thuốc điều trị phải cá thể hóa. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc trong thai kỳ hoặc khi đang cho con bú nếu chưa được bác sĩ tư vấn.

Tác động lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Bản thân sitagliptin và metformin thường không ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng lái xe. Tuy nhiên, nếu người bệnh bị hạ đường huyết do phối hợp thêm sulfonylure hoặc insulin, hoặc có chóng mặt, mệt nhiều, cần thận trọng khi lái xe và vận hành máy móc.

Tương tác thuốc

• Các thuốc ảnh hưởng đến chức năng thận có thể làm tăng nguy cơ tích lũy metformin.
• Rượu làm tăng nguy cơ nhiễm toan lactic khi dùng metformin.
• Khi phối hợp với insulin hoặc sulfonylure, nguy cơ hạ đường huyết có thể tăng.
• Một số thuốc cation thải trừ qua ống thận có thể ảnh hưởng đến nồng độ metformin.
• Người bệnh cần thông báo đầy đủ danh sách thuốc đang dùng cho bác sĩ, bao gồm thuốc kê đơn, không kê đơn và thực phẩm bổ sung.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.
• Tránh ánh sáng trực tiếp và tránh ẩm.
• Để xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc nếu viên biến màu, ẩm mốc hoặc quá hạn sử dụng.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Theo dõi đường huyết đói, đường huyết sau ăn và HbA1c định kỳ.
• Đánh giá chức năng thận trước điều trị và định kỳ trong suốt thời gian dùng thuốc.
• Theo dõi cân nặng, chế độ ăn uống, vận động và các yếu tố nguy cơ tim mạch đi kèm.
• Theo dõi dấu hiệu thiếu vitamin B12 ở người dùng metformin kéo dài khi cần.
• Đánh giá triệu chứng bất thường như đau bụng dữ dội, mệt lả, khó thở hoặc tiêu chảy kéo dài để xử trí sớm.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.