Lucisot 120mg Sotorasib – Trị ung thư phổi

Thành phần

• Sotoranib 120mg.

Công dụng

• Ức chế sự tăng sinh và phát triển của tế bào ung thư thông qua việc chặn các đường truyền tín hiệu nội bào bất thường.
• Làm chậm tiến triển khối u, kéo dài thời gian bệnh không tiến triển hoặc thời gian sống thêm ở một tỷ lệ người bệnh phù hợp với chỉ định.
• Giúp kiểm soát triệu chứng lâm sàng như đau, ho, khó thở, mệt mỏi… ở các bệnh ung thư tiến xa, từ đó có thể cải thiện chất lượng cuộc sống.
• Có thể được sử dụng như một lựa chọn điều trị sau khi các phác đồ hóa trị, xạ trị hoặc điều trị đích khác không còn hiệu quả, tùy vào hướng dẫn tại từng cơ sở điều trị.

Chỉ định

Lucisot 120mg (sotoranib 120mg) được bác sĩ chuyên khoa ung bướu chỉ định trong một số bệnh ung thư tiến xa hoặc di căn có đặc điểm phù hợp để dùng thuốc điều trị đích. Tùy thuộc vào hồ sơ nghiên cứu, phác đồ, và hướng dẫn thực hành lâm sàng, thuốc có thể được sử dụng trong các tình huống sau:

• Bệnh nhân trưởng thành mắc ung thư tiến xa hoặc di căn đã trải qua một hoặc nhiều phác đồ điều trị hệ thống trước đó, nhưng bệnh vẫn tiến triển; bác sĩ đánh giá việc dùng sotoranib có thể đem lại thêm lợi ích kiểm soát bệnh.
• Bệnh nhân có đặc điểm phân tử hoặc sinh học của khối u phù hợp với cơ chế tác động của sotoranib (ví dụ có đột biến hoặc bất thường trên một số đích phân tử mà thuốc hướng tới).
• Một số trường hợp sử dụng thuốc như điều trị đơn trị hoặc kết hợp với các thuốc khác trong phác đồ điều trị cá thể hóa.

Do các phác đồ điều trị ung thư thường xuyên được cập nhật, chỉ định cụ thể của Lucisot 120mg có thể khác nhau giữa các cơ sở và theo từng thời điểm. Bác sĩ điều trị sẽ là người quyết định cuối cùng dựa trên kết quả chẩn đoán, xét nghiệm, chẩn đoán mô bệnh học, xét nghiệm phân tử (nếu có) và toàn trạng người bệnh.

Dược lực học

Sotoranib là thuốc điều trị đích đường uống, được thiết kế để ức chế chọn lọc một hoặc một số protein tín hiệu bất thường đóng vai trò trung tâm trong quá trình hình thành và phát triển của tế bào ung thư. Những protein này thường là các kinase hoặc phân tử tín hiệu nội bào tham gia vào các đường dẫn truyền giúp tế bào ung thư tăng sinh, tránh chết theo chương trình, xâm lấn và di căn.

Trong nhiều loại ung thư, các đường tín hiệu này bị kích hoạt liên tục do có đột biến gen, tái sắp xếp nhiễm sắc thể hoặc các bất thường khác. Kết quả là tế bào ung thư “nhận lệnh” tăng trưởng không ngừng, không tuân thủ các cơ chế kiểm soát bình thường, đồng thời kháng lại nhiều tín hiệu gây chết tế bào mà cơ thể cố gắng khởi phát. Bằng cách gắn kết vào vị trí hoạt động của các protein đích này, sotoranib ức chế hoạt tính kinase của chúng, từ đó ngăn cản chuỗi tín hiệu tăng sinh truyền từ bề mặt tế bào vào nhân tế bào.

Hậu quả sinh học của việc ức chế tín hiệu là:

• Giảm khả năng phân chia của tế bào ung thư.
• Tăng xu hướng tế bào ác tính đi vào quá trình chết theo chương trình (apoptosis).
• Hạn chế khả năng xâm lấn, di căn và tạo vi môi trường thuận lợi cho khối u.

Mặc dù tác động chủ yếu lên tế bào ung thư, nhưng do một số protein đích cũng có ở tế bào lành, nên sotoranib có thể gây ảnh hưởng nhất định lên tế bào bình thường, đặc biệt là tế bào đường tiêu hóa, tế bào gan, tế bào máu, nội mô mạch máu… Đây là lý do dẫn đến các tác dụng phụ thường gặp như mệt mỏi, tiêu chảy, buồn nôn, tổn thương gan, rối loạn huyết học.

Ưu điểm của điều trị đích là thường không gây rụng tóc rầm rộ và suy tủy nặng giống như một số phác đồ hóa trị kinh điển. Tuy nhiên, điều trị đích không hoàn toàn “nhẹ nhàng” mà vẫn cần theo dõi sát, vì các độc tính đặc trưng (đặc biệt trên gan và tim mạch) có thể nghiêm trọng nếu không được phát hiện sớm.

Dược động học

• Hấp thu: Sotoranib được dùng đường uống, hấp thu qua đường tiêu hóa. Nồng độ tối đa trong huyết tương thường đạt được vài giờ sau khi uống. Sinh khả dụng có thể bị ảnh hưởng một phần bởi thức ăn và tình trạng tiêu hóa; nhiều phác đồ khuyến cáo uống thuốc cùng bữa ăn để cải thiện sự dung nạp đường tiêu hóa, tuy nhiên hướng dẫn cụ thể sẽ do bác sĩ điều trị chỉ định.
• Phân bố: Sotoranib gắn kết với protein huyết tương ở mức cao, phân bố rộng trong cơ thể, bao gồm mô u và nhiều cơ quan khác. Nhờ đặc tính này, thuốc có thể tiếp cận được tế bào ung thư ở nhiều vị trí khác nhau: phổi, gan, xương, hạch… tùy loại ung thư.
• Chuyển hóa: Sotoranib chủ yếu được chuyển hóa tại gan bởi hệ enzym cytochrom P450 (thường là CYP3A4) và một số con đường chuyển hóa khác. Một số chất chuyển hóa có thể còn hoạt tính sinh học, cùng góp phần vào tác dụng điều trị và độc tính của thuốc. Vì phụ thuộc nhiều vào gan, chức năng gan giảm sẽ làm tăng nồng độ thuốc và tăng nguy cơ tác dụng phụ.
• Thải trừ: Thuốc và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua phân, một phần ít hơn qua nước tiểu. Thời gian bán thải trung bình cho phép dùng thuốc một lần mỗi ngày (hoặc theo phác đồ bác sĩ lựa chọn) và duy trì nồng độ ổn định trong huyết tương khi dùng đều đặn. Ở bệnh nhân suy gan, thời gian bán thải có thể kéo dài và nồng độ thuốc cao hơn so với người khỏe mạnh.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản Lucisot 120mg ở nhiệt độ phòng ổn định theo khuyến cáo của nhà sản xuất (thường dưới 30°C), tránh ánh sáng trực tiếp và tránh nơi ẩm ướt.
• Giữ thuốc trong bao bì gốc kín cho đến khi sử dụng; không tự ý chuyển thuốc sang lọ hoặc túi khác nếu không cần thiết, tránh nhầm lẫn và mất thông tin trên nhãn.
• Không để thuốc trong phòng tắm, gần bếp, nơi dễ bị nóng ẩm hoặc gần nguồn nhiệt.
• Để thuốc xa tầm tay trẻ em; đây là thuốc điều trị ung thư, nếu dùng nhầm có thể gây nguy hiểm.
• Không sử dụng thuốc đã quá hạn dùng, viên thuốc bị biến màu, nứt vỡ, chảy nước hoặc có mùi lạ.
• Khi cần tiêu hủy thuốc không còn sử dụng hoặc đã hết hạn, không vứt trực tiếp vào rác sinh hoạt hoặc hệ thống thoát nước. Hãy hỏi dược sĩ hoặc cơ sở y tế về cách tiêu hủy thuốc chống ung thư an toàn.

Liều dùng và cách dùng

Cách dùng:

• Lucisot 120mg được dùng đường uống; người bệnh cần nuốt nguyên viên với một cốc nước, không nghiền, bẻ hoặc nhai viên thuốc, trừ khi có hướng dẫn cụ thể khác của nhà sản xuất và bác sĩ.
• Thường thuốc được uống một lần mỗi ngày, có thể cùng hoặc không cùng bữa ăn tùy phác đồ. Nếu bác sĩ khuyến cáo uống cùng bữa ăn, nên duy trì ổn định thói quen này để giúp hấp thu thuốc đều và giảm kích ứng dạ dày.
• Nên uống thuốc vào cùng một khung giờ mỗi ngày để tạo thói quen và duy trì nồng độ thuốc ổn định trong máu.

Liều dùng tham khảo:

Liều dùng Lucisot 120mg phụ thuộc vào loại ung thư, phác đồ điều trị, thể trạng người bệnh, chức năng gan thận, các thuốc đang dùng kèm và mức độ dung nạp. Thông thường, bác sĩ sẽ bắt đầu với tổng liều hàng ngày tương ứng với nhiều viên 120mg (ví dụ một số phác đồ sử dụng liều đích 240–480mg/ngày, chia theo số viên tương ứng). Sau đó, liều sẽ được đánh giá và điều chỉnh dựa trên:

• Đáp ứng của khối u (trên hình ảnh học, xét nghiệm, lâm sàng).
• Mức độ tác dụng phụ (đặc biệt là trên gan, tiêu hóa, huyết áp, da và niêm mạc).
• Kết quả xét nghiệm máu và xét nghiệm chức năng gan thận.

Khi xuất hiện tác dụng phụ mức độ vừa đến nặng, bác sĩ có thể:

• Tạm ngừng thuốc trong một khoảng thời gian để cơ thể hồi phục.
• Giảm liều xuống mức thấp hơn (ví dụ từ liều cao xuống trung bình hoặc thấp, tương ứng với số viên uống mỗi ngày giảm đi).
• Trong trường hợp tác dụng phụ rất nặng hoặc nguy hiểm đến tính mạng, có thể ngừng thuốc vĩnh viễn và chuyển sang phương án điều trị khác.

Đối tượng đặc biệt

• Bệnh nhân suy gan: vì sotoranib chuyển hóa chủ yếu qua gan, bệnh nhân suy gan trung bình đến nặng có nguy cơ tích lũy thuốc và tăng độc tính. Bác sĩ có thể giảm liều, kéo dài khoảng cách giữa các lần dùng hoặc trong một số trường hợp không khuyến cáo sử dụng thuốc.
• Bệnh nhân suy thận: tuy thuốc chủ yếu thải trừ qua phân, nhưng suy thận thường đi kèm nhiều bệnh lý khác và đa thuốc, nên vẫn cần được đánh giá tổng thể và theo dõi sát khi dùng Lucisot 120mg.
• Người cao tuổi: thường có nhiều bệnh nền (tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh gan thận mạn…) và đang dùng nhiều thuốc. Bác sĩ có thể cân nhắc dùng liều khởi đầu thấp hơn, theo dõi sát đa thuốc và điều chỉnh liều dựa trên mức độ dung nạp.
• Trẻ em: việc sử dụng sotoranib cho trẻ em phụ thuộc vào dữ liệu nghiên cứu và hướng dẫn chuyên biệt; không tự ý dùng thuốc cho trẻ khi chưa có chỉ định rõ ràng của bác sĩ chuyên khoa nhi ung bướu.

Tác dụng phụ

• Rối loạn tiêu hóa: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, chán ăn, sụt cân. Đây là nhóm tác dụng phụ thường gặp; bác sĩ có thể kê thêm thuốc chống nôn, điều chỉnh chế độ ăn và hướng dẫn uống đủ nước.
• Tổn thương gan: tăng men gan (AST, ALT), tăng bilirubin, vàng da, mệt mỏi nhiều, nước tiểu sẫm màu, đau hạ sườn phải. Độc tính trên gan có thể nghiêm trọng, vì vậy xét nghiệm chức năng gan định kỳ là yêu cầu bắt buộc.
• Rối loạn huyết học: giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu. Biểu hiện lâm sàng có thể là mệt mỏi, da xanh, dễ bầm tím, chảy máu chân răng, chảy máu cam, nhiễm trùng tái phát.
• Rối loạn da và niêm mạc: phát ban, đỏ da, ngứa, khô da, nứt nẻ, loét niêm mạc miệng. Một số trường hợp hiếm có thể xuất hiện phản ứng da nặng cần ngừng thuốc.
• Mệt mỏi, suy nhược: giảm sức chịu đựng, khó tập trung, cảm giác kiệt sức.
• Rối loạn tim mạch: tăng huyết áp, đánh trống ngực, rối loạn nhịp tim ở một số trường hợp có bệnh tim nền.
• Rối loạn chuyển hóa: thay đổi điện giải, đường huyết, lipid máu trên xét nghiệm.

Thận trọng khi sử dụng

• Theo dõi chức năng gan định kỳ, đặc biệt trong những tháng đầu điều trị. Nếu men gan tăng cao hoặc xuất hiện triệu chứng viêm gan, bác sĩ có thể phải giảm liều hoặc tạm ngừng thuốc.
• Theo dõi công thức máu để phát hiện sớm giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu. Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định truyền máu, truyền tiểu cầu hoặc dùng thuốc hỗ trợ tạo máu.
• Chú ý huyết áp, đặc biệt ở bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch. Có thể cần điều chỉnh thuốc hạ áp để kiểm soát tốt hơn.
• Không tự ý dùng thêm thuốc, thảo dược hay thực phẩm chức năng mà chưa hỏi ý kiến bác sĩ, vì nhiều sản phẩm có thể ảnh hưởng đến gan hoặc tương tác với đường chuyển hóa của sotoranib.
• Hạn chế uống rượu bia vì rượu làm tăng gánh nặng cho gan và có thể làm nặng hơn độc tính trên gan.
• Nếu cần phẫu thuật hoặc thủ thuật lớn, hãy thông báo cho bác sĩ phẫu thuật và gây mê biết bạn đang sử dụng Lucisot 120mg. Bác sĩ sẽ đánh giá có cần tạm ngừng thuốc trước và sau can thiệp hay không.

Tương tác thuốc

Sotoranib được chuyển hóa chủ yếu qua hệ enzym CYP tại gan, do đó có thể tương tác với nhiều thuốc khác:

• Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 và một số enzym khác: một số thuốc kháng nấm azol, thuốc kháng virus, kháng sinh nhóm macrolid có thể làm tăng nồng độ sotoranib trong máu, dẫn đến tăng độc tính. Bác sĩ có thể cần tránh phối hợp hoặc giảm liều điều trị đích.
• Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4: một số thuốc điều trị động kinh, rifampicin và các thuốc cảm ứng men gan khác có thể làm giảm nồng độ sotoranib, khiến hiệu quả điều trị giảm. Thường cần tránh phối hợp hoặc tìm biện pháp thay thế.
• Các thuốc gây độc cho gan: khi dùng chung với thuốc khác có nguy cơ tổn thương gan, độc tính trên gan có thể tăng lên. Cần theo dõi men gan sát hơn.
• Thuốc chống đông, kháng tiểu cầu: có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết, đặc biệt khi người bệnh đã giảm tiểu cầu do thuốc điều trị ung thư.
• Thảo dược, thực phẩm chức năng: một số sản phẩm có thể ảnh hưởng đến men gan hoặc tương tác không lường trước với đường chuyển hóa thuốc. Người bệnh nên thông báo cho bác sĩ tất cả sản phẩm đang sử dụng.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

• Phụ nữ có thai: các thuốc điều trị ung thư nói chung, trong đó có sotoranib, có khả năng gây hại cho thai nhi. Không khuyến cáo dùng Lucisot 120mg trong thai kỳ, trừ khi bác sĩ đánh giá lợi ích điều trị cho mẹ vượt trội nguy cơ cho thai và không còn lựa chọn nào an toàn hơn. Nếu phát hiện có thai trong thời gian đang dùng thuốc, cần báo ngay cho bác sĩ để được tư vấn.
• Phụ nữ cho con bú: chưa rõ sotoranib có bài tiết vào sữa mẹ hay không, nhưng nguy cơ tiềm ẩn đối với trẻ bú mẹ là có. Thường không khuyến cáo cho con bú trong thời gian điều trị bằng Lucisot 120mg và một thời gian sau khi ngừng thuốc theo tư vấn của bác sĩ.
• Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản: cần sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong suốt thời gian điều trị và một thời gian sau khi kết thúc điều trị, theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ. Nam giới đang điều trị cũng nên sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng tới thai.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

• Lucisot 120mg có thể gây mệt mỏi, chóng mặt, suy nhược, đau đầu ở một số người bệnh. Nếu có các triệu chứng này, người bệnh nên thận trọng khi lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc trên cao. Nên đánh giá phản ứng của cơ thể trong giai đoạn đầu điều trị; nếu cảm thấy không tỉnh táo, cần tránh các hoạt động đòi hỏi sự tập trung cao để giảm nguy cơ tai nạn.

Quá liều và xử trí

Quá liều: dùng sotoranib vượt quá liều khuyến cáo có thể làm tăng đáng kể nguy cơ độc tính trên gan, đường tiêu hóa, huyết học và tim mạch. Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho sotoranib.

Xử trí:

• Nếu nghi ngờ uống quá liều, phải đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức, mang theo vỏ thuốc, đơn thuốc và danh sách các thuốc đang dùng để bác sĩ có đầy đủ thông tin.
• Bác sĩ sẽ điều trị hỗ trợ, theo dõi sát dấu hiệu sinh tồn, chức năng gan thận, công thức máu, điện giải, huyết áp, tình trạng da và niêm mạc.
• Có thể cần truyền dịch, điều trị triệu chứng, điều chỉnh các thuốc phối hợp và trong trường hợp nặng, chuyển người bệnh tới đơn vị hồi sức tích cực.

Quên liều và xử trí

• Nếu quên uống một liều trong ngày và nhớ ra sau đó không quá xa thời điểm dùng, có thể uống bù ngay khi nhớ, miễn là còn cách xa liều kế tiếp theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Nếu đã gần đến giờ uống liều kế tiếp, bỏ qua liều đã quên và uống liều kế tiếp như bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù cho liều đã quên vì có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng.
• Nếu quên liều nhiều lần, người bệnh cần báo cho bác sĩ để được tư vấn, vì dùng thuốc không đều có thể ảnh hưởng tới hiệu quả kiểm soát bệnh.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.