Fertogard 50mg (Clomifene) – Kích thích rụng trứng

Thành phần

• Clomifene: 50mg.

Dược lực học

• Clomifene là một chất điều hòa chọn lọc thụ thể estrogen, có cấu trúc không steroid và có khả năng gắn vào thụ thể estrogen tại vùng dưới đồi, tuyến yên và một số mô đích khác. Tùy từng mô và nồng độ estrogen nội sinh, clomifene có thể biểu hiện tác dụng kháng estrogen hoặc estrogen yếu.
• Trong điều trị vô sinh do rối loạn phóng noãn, cơ chế quan trọng nhất của clomifene là tác dụng kháng estrogen tại vùng dưới đồi. Khi thuốc gắn vào thụ thể estrogen, cơ thể “nhận tín hiệu” như đang thiếu estrogen, làm giảm feedback âm tính lên vùng dưới đồi và tuyến yên. Hệ quả là tuyến yên tăng tiết hormon FSH và LH.
• FSH giúp kích thích nang noãn phát triển trong buồng trứng, trong khi LH tham gia vào quá trình trưởng thành nang noãn và phóng noãn. Khi nang noãn phát triển đủ, sự gia tăng LH có thể kích hoạt rụng trứng. Nhờ cơ chế này, clomifene được dùng để hỗ trợ gây phóng noãn ở phụ nữ không rụng trứng hoặc rụng trứng không đều, đặc biệt trong một số trường hợp hội chứng buồng trứng đa nang có chỉ định phù hợp.
• Tuy nhiên, do clomifene có đặc tính kháng estrogen ở một số mô, thuốc có thể làm giảm chất lượng chất nhầy cổ tử cung hoặc ảnh hưởng đến niêm mạc tử cung ở một số người bệnh. Đây là lý do việc dùng thuốc cần được theo dõi bởi bác sĩ để đánh giá đáp ứng toàn diện, không chỉ dựa vào việc có rụng trứng hay không.

Dược động học

• Sau khi uống, clomifene được hấp thu qua đường tiêu hóa. Thuốc có tính tan trong lipid và phân bố vào nhiều mô trong cơ thể. Clomifene gồm các đồng phân có thời gian tồn tại khác nhau, trong đó một số thành phần có thể lưu lại trong cơ thể tương đối lâu.
• Clomifene được chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ phần lớn qua phân thông qua mật. Do có chu trình gan – ruột, thuốc và chất chuyển hóa có thể được tái hấp thu, góp phần tạo thời gian tác dụng kéo dài. Điều này cũng giải thích vì sao cần dùng đúng số ngày theo phác đồ, không tự ý kéo dài thời gian dùng thuốc trong mỗi chu kỳ.

Công dụng

• Hỗ trợ kích thích phát triển nang noãn ở phụ nữ có rối loạn phóng noãn.
• Góp phần gây rụng trứng trong các trường hợp vô sinh do không rụng trứng hoặc rụng trứng không đều khi bác sĩ xác định còn khả năng đáp ứng buồng trứng.
• Hỗ trợ điều trị trong một số phác đồ hiếm muộn theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa hoặc hỗ trợ sinh sản.

Chỉ định

• Phụ nữ vô sinh do rối loạn phóng noãn, sau khi đã loại trừ các nguyên nhân vô sinh khác cần can thiệp riêng.
• Một số trường hợp hội chứng buồng trứng đa nang có rối loạn rụng trứng, khi bác sĩ đánh giá phù hợp với điều trị bằng clomifene.
• Hỗ trợ kích thích rụng trứng trong phác đồ theo dõi nang noãn, quan hệ tự nhiên có canh ngày hoặc các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản phù hợp.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với clomifene hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Phụ nữ đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai.
• Bệnh gan đang tiến triển hoặc tiền sử rối loạn chức năng gan đáng kể liên quan đến thuốc.
• Xuất huyết tử cung bất thường chưa rõ nguyên nhân.
• U nang buồng trứng không do hội chứng buồng trứng đa nang hoặc buồng trứng to bất thường chưa được đánh giá.
• U phụ thuộc hormon hoặc nghi ngờ bệnh lý ác tính phụ khoa chưa được loại trừ.
• Suy buồng trứng nguyên phát hoặc các trường hợp không còn khả năng đáp ứng với kích thích rụng trứng.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng tham khảo

• Liều thường khởi đầu: 50mg/ngày, uống 1 lần mỗi ngày trong 5 ngày.
• Thời điểm bắt đầu thường vào ngày thứ 2, 3, 4 hoặc 5 của chu kỳ kinh, tùy phác đồ của bác sĩ.
• Nếu không rụng trứng, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh liều ở chu kỳ sau. Không tự ý tăng liều hoặc kéo dài số ngày dùng thuốc.
• Số chu kỳ điều trị bằng clomifene thường được giới hạn theo đánh giá chuyên khoa để tránh nguy cơ không mong muốn khi dùng kéo dài.

Cách dùng

• Uống thuốc với nước, có thể uống cùng hoặc không cùng bữa ăn.
• Nên uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày trong các ngày được chỉ định.
• Tuân thủ lịch tái khám, siêu âm nang noãn và xét nghiệm theo hướng dẫn.
• Không dùng thuốc nếu chưa chắc chắn không có thai ở chu kỳ hiện tại.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

• Nếu quên một liều, hãy liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn vì thời điểm dùng thuốc trong chu kỳ có ý nghĩa quan trọng.
• Không tự ý uống gấp đôi liều để bù.

Khi quá liều

Dùng quá liều clomifene có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng, bốc hỏa, nhìn mờ, rối loạn thị giác, đau vùng chậu hoặc buồng trứng to. Nếu uống quá liều, người bệnh cần ngừng thuốc và liên hệ ngay với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo vỏ thuốc hoặc đơn thuốc để được xử trí phù hợp.

Tác dụng không mong muốn

• Thường gặp: bốc hỏa, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, căng tức vú, khó chịu vùng bụng dưới, thay đổi tâm trạng.
• Phụ khoa: đau vùng chậu, buồng trứng to, rối loạn kinh nguyệt, ra huyết bất thường.
• Thị giác: nhìn mờ, chói sáng, thấy đốm sáng hoặc rối loạn thị giác thoáng qua. Nếu xuất hiện triệu chứng này cần ngừng thuốc và báo bác sĩ.
• Nguy cơ sinh sản: đa thai, quá kích buồng trứng, thai ngoài tử cung có thể được ghi nhận trong điều trị hỗ trợ sinh sản.
• Khác: phát ban, dị ứng, mệt mỏi, mất ngủ, tăng cân nhẹ hoặc đầy bụng.

Thận trọng khi sử dụng

• Chỉ dùng Fertogard 50mg sau khi đã được bác sĩ đánh giá nguyên nhân vô sinh và xác định phù hợp với thuốc kích thích rụng trứng.
• Cần loại trừ có thai trước mỗi chu kỳ điều trị.
• Theo dõi bằng siêu âm nang noãn để giảm nguy cơ quá kích buồng trứng và đa thai.
• Thận trọng ở người có tiền sử u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung hoặc xuất huyết tử cung bất thường.
• Nếu có rối loạn thị giác, không nên tiếp tục dùng thuốc cho đến khi được bác sĩ đánh giá.
• Không tự dùng thuốc nhiều chu kỳ liên tiếp nếu chưa tái khám.
• Thuốc có thể gây chóng mặt hoặc rối loạn thị giác, cần thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Phụ nữ có thai

Không dùng Fertogard 50mg cho phụ nữ đang mang thai. Trước khi bắt đầu chu kỳ điều trị, cần chắc chắn người bệnh không có thai. Nếu nghi ngờ có thai hoặc trễ kinh sau điều trị, cần thử thai và báo bác sĩ.

Phụ nữ cho con bú

Clomifene có thể ảnh hưởng đến hormon và có khả năng làm giảm tiết sữa ở một số phụ nữ. Việc dùng thuốc trong thời kỳ cho con bú không được khuyến cáo nếu không có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Fertogard 50mg có thể gây chóng mặt, nhức đầu hoặc rối loạn thị giác ở một số người dùng. Nếu xuất hiện nhìn mờ, chói sáng, hoa mắt hoặc cảm giác không tỉnh táo, người bệnh không nên lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc cho đến khi triệu chứng hết hoàn toàn và được bác sĩ đánh giá.

Tương tác thuốc

• Các thuốc nội tiết khác có thể ảnh hưởng đến đáp ứng rụng trứng hoặc làm thay đổi diễn biến chu kỳ.
• Gonadotropin hoặc thuốc kích thích buồng trứng khác nếu dùng phối hợp có thể làm tăng nguy cơ quá kích buồng trứng, cần theo dõi chặt.
• Các thuốc ảnh hưởng đến chức năng gan có thể cần được cân nhắc vì clomifene được chuyển hóa và thải trừ qua gan – mật.
• Không tự phối hợp clomifene với các thuốc hỗ trợ sinh sản khác nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc nơi khô mát, tránh ánh sáng trực tiếp và tránh ẩm.
• Nhiệt độ bảo quản thường dưới 30°C hoặc theo hướng dẫn trên bao bì.
• Để thuốc xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc đã quá hạn, biến màu, ẩm mốc hoặc không còn nguyên vẹn bao bì.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Siêu âm nang noãn để đánh giá số lượng và kích thước nang phát triển.
• Theo dõi niêm mạc tử cung khi cần.
• Đánh giá dấu hiệu rụng trứng, thời điểm quan hệ hoặc can thiệp hỗ trợ sinh sản theo hướng dẫn.
• Theo dõi triệu chứng quá kích buồng trứng như đau bụng, chướng bụng, buồn nôn, khó thở, tiểu ít.
• Đánh giá lại hiệu quả sau mỗi chu kỳ để quyết định tiếp tục, điều chỉnh hoặc đổi phương án điều trị.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.