Lisazin 20mg (Atorvastatin) – Rối loạn lipid máu

Thành phần

• Atorvastatin 20mg.
• Dạng dùng trong công thức: Atorvastatin calci trihydrat 20,72mg, tương đương Atorvastatin 20mg.

Dược lực học

Atorvastatin là thuốc hạ lipid máu thuộc nhóm statin, có tác dụng ức chế chọn lọc và cạnh tranh enzym HMG-CoA reductase. Đây là enzym quan trọng trong quá trình chuyển HMG-CoA thành mevalonat, một tiền chất cần thiết để tổng hợp cholesterol tại gan.

Khi quá trình tổng hợp cholesterol ở gan bị ức chế, tế bào gan tăng biểu hiện thụ thể LDL trên bề mặt, từ đó tăng thu nhận LDL-cholesterol từ máu. Nhờ vậy, atorvastatin giúp:

• Giảm LDL-cholesterol, cholesterol toàn phần và apolipoprotein B.
• Giảm triglycerid ở mức độ nhất định, đặc biệt ở người rối loạn lipid máu hỗn hợp.
• Tăng nhẹ HDL-cholesterol ở một số bệnh nhân.
• Góp phần làm chậm tiến triển xơ vữa động mạch và giảm nguy cơ biến cố tim mạch khi dùng đúng chỉ định.

Atorvastatin không có tác dụng cắt cơn đau thắt ngực cấp hoặc xử trí nhồi máu cơ tim cấp. Thuốc được dùng dài hạn nhằm kiểm soát lipid máu và giảm nguy cơ tim mạch tổng thể.

Dược động học

Sau khi uống, atorvastatin được hấp thu qua đường tiêu hóa. Nồng độ thuốc trong huyết tương đạt đỉnh sau khoảng 1–2 giờ. Thức ăn có thể làm giảm tốc độ hấp thu nhưng không làm giảm đáng kể hiệu quả hạ LDL-C khi dùng đều đặn.

Atorvastatin được chuyển hóa chủ yếu tại gan, liên quan đến hệ enzym CYP3A4, tạo ra các chất chuyển hóa còn hoạt tính. Thuốc và chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua mật sau chuyển hóa ở gan; lượng thải trừ qua nước tiểu không đáng kể. Thời gian tác dụng kéo dài, phù hợp với chế độ dùng 1 lần mỗi ngày.

Công dụng

• Giúp giảm LDL-cholesterol, cholesterol toàn phần và apolipoprotein B.
• Hỗ trợ giảm triglycerid và cải thiện tình trạng rối loạn lipid máu hỗn hợp.
• Hỗ trợ kiểm soát lipid máu ở người tăng cholesterol máu nguyên phát, tăng cholesterol máu gia đình hoặc không gia đình.
• Góp phần phòng ngừa biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tái thông mạch ở bệnh nhân có nguy cơ tim mạch cao, khi được bác sĩ chỉ định.

Chỉ định

Lisazin 20mg có thể được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp:

• Tăng cholesterol máu nguyên phát.
• Rối loạn lipid máu hỗn hợp.
• Tăng triglycerid máu khi cần phối hợp với chế độ ăn và điều chỉnh lối sống.
• Tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử hoặc đồng hợp tử, tùy mức độ và phác đồ điều trị.
• Dự phòng biến cố tim mạch ở người có bệnh mạch vành, đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với atorvastatin hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Bệnh gan tiến triển hoặc tăng men gan kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú.
• Phụ nữ có khả năng mang thai nhưng không sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp.
• Không dùng đồng thời với một số thuốc có nguy cơ tương tác nghiêm trọng nếu bác sĩ không cho phép.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng tham khảo

Liều dùng Lisazin 20mg phải được bác sĩ quyết định dựa trên mức LDL-C ban đầu, mục tiêu điều trị, nguy cơ tim mạch và khả năng dung nạp của từng người bệnh.

• Liều thường dùng: 1 viên/lần/ngày hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
• Có thể dùng vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, nhưng nên uống cố định một thời điểm để duy trì thói quen.
• Bác sĩ có thể điều chỉnh liều sau một thời gian kiểm tra lại lipid máu.

Cách dùng

• Uống nguyên viên với nước.
• Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
• Không tự ý tăng liều, giảm liều hoặc ngưng thuốc khi chưa có ý kiến bác sĩ.
• Duy trì chế độ ăn giảm cholesterol và luyện tập phù hợp trong suốt quá trình dùng thuốc.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

• Uống ngay khi nhớ ra nếu còn xa thời điểm dùng liều kế tiếp.
• Nếu gần đến giờ uống liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và dùng liều kế tiếp như bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù liều đã quên.

Khi quá liều

Nếu dùng quá liều Lisazin 20mg, người bệnh cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để được đánh giá. Mang theo vỏ thuốc hoặc đơn thuốc để nhân viên y tế có thông tin xử trí phù hợp.

Tác dụng không mong muốn

Lisazin 20mg có thể gây một số tác dụng không mong muốn, đa số ở mức độ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, một số phản ứng hiếm gặp có thể nghiêm trọng và cần được xử trí kịp thời.

• Tiêu hóa: đau bụng, buồn nôn, khó tiêu, đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón.
• Cơ xương: đau cơ, yếu cơ, chuột rút. Hiếm gặp hơn là viêm cơ, tiêu cơ vân.
• Gan mật: tăng men gan, hiếm khi viêm gan hoặc vàng da.
• Thần kinh: đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, mất ngủ ở một số người.
• Da và dị ứng: phát ban, ngứa, mày đay; hiếm khi phản ứng quá mẫn nặng.
• Chuyển hóa: có thể làm tăng nhẹ đường huyết ở một số bệnh nhân có nguy cơ đái tháo đường.

Thận trọng khi sử dụng

• Thận trọng ở người có tiền sử bệnh gan, uống nhiều rượu hoặc tăng men gan.
• Cần theo dõi triệu chứng đau cơ, yếu cơ, đặc biệt ở người cao tuổi, suy thận, suy giáp hoặc dùng thuốc có tương tác.
• Kiểm tra lipid máu định kỳ để đánh giá hiệu quả điều trị.
• Cân nhắc kiểm tra men gan trước và trong quá trình điều trị theo chỉ định.
• Không dùng thuốc cho phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú.
• Thông báo cho bác sĩ tất cả thuốc đang dùng, kể cả thuốc không kê đơn, thảo dược và thực phẩm bổ sung.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Phụ nữ có thai: Không dùng Lisazin 20mg trong thai kỳ vì statin có thể ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp cholesterol cần thiết cho sự phát triển của thai nhi.

Phụ nữ cho con bú: Không khuyến cáo dùng atorvastatin trong thời gian cho con bú. Nếu cần điều trị rối loạn lipid máu, bác sĩ sẽ cân nhắc lựa chọn phù hợp hơn.

Tác động lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Lisazin 20mg thường không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu xuất hiện chóng mặt, mệt mỏi hoặc khó chịu bất thường, người bệnh nên thận trọng khi lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc.

Tương tác thuốc

Atorvastatin có thể tương tác với nhiều thuốc, đặc biệt các thuốc ảnh hưởng đến chuyển hóa qua CYP3A4 hoặc làm tăng nguy cơ độc tính trên cơ.

• Thuốc ức chế CYP3A4 mạnh: một số kháng sinh macrolid, thuốc kháng nấm azol, thuốc điều trị HIV/HCV có thể làm tăng nồng độ atorvastatin.
• Fibrat, niacin liều cao: tăng nguy cơ đau cơ, viêm cơ hoặc tiêu cơ vân khi phối hợp.
• Ciclosporin: làm tăng nguy cơ độc tính cơ, cần tránh hoặc theo dõi rất chặt nếu bắt buộc dùng.
• Warfarin và thuốc chống đông: có thể cần theo dõi chỉ số đông máu khi bắt đầu hoặc thay đổi liều.
• Nước ép bưởi: có thể làm tăng nồng độ atorvastatin, nên hạn chế dùng lượng lớn trong thời gian điều trị.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc nơi khô mát, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Để thuốc trong bao bì kín, tránh ẩm.
• Để xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc đã quá hạn hoặc có dấu hiệu biến đổi màu sắc, mùi, hình dạng.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Kiểm tra lipid máu sau 4–12 tuần kể từ khi khởi trị hoặc chỉnh liều, sau đó định kỳ theo chỉ định.
• Theo dõi men gan khi có chỉ định hoặc khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ tổn thương gan.
• Đánh giá CK khi có đau cơ, yếu cơ hoặc nghi ngờ bệnh cơ do statin.
• Theo dõi đường huyết ở người có nguy cơ đái tháo đường.
• Đánh giá toàn diện nguy cơ tim mạch để tối ưu điều trị phối hợp.

Lưu ý khi dùng Lisazin 20mg

• Lisazin 20mg là thuốc điều trị lâu dài, hiệu quả phụ thuộc vào việc dùng đều đặn và tái khám đúng hẹn.
• Không tự ý ngừng thuốc khi chỉ số mỡ máu đã cải thiện nếu chưa có ý kiến bác sĩ.
• Thuốc không thay thế chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện và kiểm soát các bệnh lý nền.
• Nếu có đau ngực cấp, khó thở, yếu liệt đột ngột hoặc triệu chứng nghi ngờ đột quỵ/nhồi máu cơ tim, cần đi cấp cứu ngay.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.