Finastir 5mg (Finasterid) – Phì đại lành tính tuyến tiền liệt

Thành phần

Tá dược cụ thể phụ thuộc công thức sản xuất và được trình bày trong tờ hướng dẫn sử dụng đi kèm. Người có tiền sử dị ứng thuốc, dị ứng tá dược hoặc không dung nạp một số thành phần trong viên thuốc nên thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

Dược lực học

Cơ chế tác dụng

Finasterid là chất ức chế đặc hiệu enzym 5-alpha reductase type II. Enzym này có nhiệm vụ chuyển testosterone thành dihydrotestosterone, thường viết tắt là DHT. DHT có hoạt tính androgen mạnh hơn testosterone và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển, duy trì kích thước tuyến tiền liệt cũng như một số đặc tính sinh dục nam.

Ở nam giới bị phì đại lành tính tuyến tiền liệt, DHT góp phần kích thích tăng sinh mô tuyến và mô đệm của tuyến tiền liệt. Khi Finasterid ức chế tạo DHT, nồng độ DHT trong huyết thanh và trong mô tuyến tiền liệt giảm. Theo thời gian, sự kích thích androgen lên tuyến tiền liệt giảm xuống, giúp tuyến có thể giảm thể tích và giảm chèn ép lên niệu đạo.

Tác động trên triệu chứng tiết niệu

Khi thể tích tuyến tiền liệt giảm, dòng tiểu có thể cải thiện, cảm giác tiểu không hết giảm và nguy cơ bí tiểu cấp giảm ở một số người bệnh. Tuy nhiên, tác dụng này không xảy ra ngay. Người bệnh thường cần dùng thuốc đều đặn ít nhất vài tháng để nhận thấy cải thiện rõ rệt. Hiệu quả có xu hướng rõ hơn ở người có tuyến tiền liệt phì đại kích thước đáng kể so với người chỉ có triệu chứng nhẹ nhưng tuyến không to nhiều.

So sánh với nhóm chẹn alpha

Finasterid không làm giãn cơ trơn cổ bàng quang và tuyến tiền liệt ngay lập tức như các thuốc chẹn alpha như tamsulosin, alfuzosin hoặc doxazosin. Vì vậy, thuốc không phải lựa chọn để làm giảm nhanh triệu chứng tiểu khó cấp tính. Trong thực hành, Finasterid có thể được dùng đơn độc hoặc phối hợp với chẹn alpha ở người bệnh có tuyến tiền liệt to, triệu chứng rõ và nguy cơ tiến triển cao. Việc phối hợp thuốc cần theo chỉ định của bác sĩ vì mỗi nhóm thuốc có lợi ích và tác dụng phụ riêng.

Ảnh hưởng đến PSA

Finasterid làm giảm nồng độ PSA trong huyết thanh sau một thời gian dùng thuốc. PSA là xét nghiệm thường dùng để theo dõi bệnh lý tuyến tiền liệt, bao gồm đánh giá nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Do Finasterid làm giảm PSA, bác sĩ cần biết người bệnh đang dùng thuốc để diễn giải kết quả chính xác. Sự tăng PSA trong khi đang dùng Finasterid vẫn có thể là dấu hiệu quan trọng cần được đánh giá.

Dược động học

Hấp thu

Sau khi uống, Finasterid được hấp thu qua đường tiêu hóa. Thức ăn thường không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả của thuốc, vì vậy có thể dùng cùng hoặc không cùng bữa ăn. Thuốc thường được dùng một lần mỗi ngày để duy trì tác dụng ức chế DHT ổn định.

Phân bố

Finasterid phân bố vào mô và gắn với protein huyết tương ở mức cao. Thuốc có khả năng đi vào tinh dịch với lượng nhỏ. Dù lượng này thường thấp, phụ nữ có thai hoặc có khả năng mang thai vẫn được khuyến cáo tránh tiếp xúc với viên thuốc bị vỡ hoặc nghiền để hạn chế nguy cơ phơi nhiễm trực tiếp với hoạt chất.

Chuyển hóa

Finasterid được chuyển hóa chủ yếu tại gan thông qua hệ enzym cytochrome P450, đặc biệt CYP3A4. Các chất chuyển hóa có hoạt tính thấp hơn nhiều so với thuốc mẹ. Do chuyển hóa qua gan, cần thận trọng ở người có bệnh gan hoặc rối loạn chức năng gan.

Thải trừ

Finasterid và các chất chuyển hóa được thải trừ qua nước tiểu và phân. Thời gian bán thải có thể kéo dài hơn ở người cao tuổi, tuy nhiên trong nhiều trường hợp không cần chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi. Việc điều chỉnh điều trị cần dựa vào đáp ứng triệu chứng, dung nạp thuốc và đánh giá của bác sĩ.

Công dụng

Finastir 5mg có công dụng làm giảm nồng độ DHT, từ đó hỗ trợ giảm kích thước tuyến tiền liệt ở nam giới bị phì đại lành tính tuyến tiền liệt. Thuốc giúp cải thiện triệu chứng đường tiểu dưới, tăng lưu lượng dòng tiểu, giảm nguy cơ bí tiểu cấp và giảm nguy cơ phải phẫu thuật tuyến tiền liệt ở người bệnh phù hợp.

Thuốc không có tác dụng điều trị ung thư tuyến tiền liệt và không được dùng thay thế cho thăm khám, xét nghiệm hoặc theo dõi chuyên khoa khi có nghi ngờ bệnh lý ác tính.

Chỉ định

• Điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt ở nam giới.
• Cải thiện triệu chứng đường tiểu dưới do phì đại tuyến tiền liệt như tiểu khó, tia tiểu yếu, tiểu ngắt quãng, tiểu đêm hoặc cảm giác tiểu không hết.
• Giảm thể tích tuyến tiền liệt ở người bệnh có tuyến tiền liệt to theo đánh giá lâm sàng hoặc hình ảnh học.
• Giảm nguy cơ bí tiểu cấp ở nam giới phì đại lành tính tuyến tiền liệt.
• Giảm nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt.
• Có thể phối hợp với thuốc chẹn alpha trong một số trường hợp theo chỉ định chuyên khoa tiết niệu.

Chống chỉ định

• Người mẫn cảm với Finasterid hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Phụ nữ, đặc biệt phụ nữ có thai hoặc có khả năng mang thai.
• Trẻ em và thanh thiếu niên.
• Không dùng khi chưa được đánh giá loại trừ các nguyên nhân tiết niệu nghiêm trọng nếu có triệu chứng cảnh báo như tiểu máu, bí tiểu, đau nhiều, nhiễm khuẩn tái phát hoặc nghi ngờ ung thư tuyến tiền liệt.

Liều dùng và cách dùng

Cách dùng

Uống Finastir 5mg với nước, có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. Nên uống thuốc vào cùng một thời điểm mỗi ngày để tạo thói quen và duy trì hiệu quả điều trị. Nuốt nguyên viên, không nghiền, không nhai và không làm vỡ viên nếu không có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Phụ nữ có thai hoặc có khả năng mang thai không nên cầm nắm viên thuốc bị vỡ, nghiền hoặc bể. Nếu tiếp xúc ngoài da với bột thuốc từ viên vỡ, nên rửa sạch vùng tiếp xúc bằng nước và xà phòng.

Liều dùng tham khảo

• Người lớn nam giới: thường dùng 5mg mỗi ngày một lần theo chỉ định của bác sĩ.
• Thời gian điều trị thường kéo dài. Cần dùng đều đặn trong nhiều tháng để đánh giá đầy đủ hiệu quả.
• Không tự ý tăng liều vì không làm thuốc tác dụng nhanh hơn nhưng có thể tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn.
• Nếu phối hợp với chẹn alpha hoặc thuốc tiết niệu khác, cần tuân thủ phác đồ của bác sĩ.

Quên liều

Nếu quên một liều Finastir 5mg, hãy uống ngay khi nhớ ra trong ngày. Nếu gần đến thời điểm dùng liều kế tiếp, bỏ qua liều đã quên và tiếp tục uống như bình thường. Không uống gấp đôi liều để bù vì không làm tăng hiệu quả và có thể làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ.

Quá liều

Thông tin về quá liều Finasterid nghiêm trọng còn hạn chế. Nếu uống quá liều, người bệnh có thể tăng nguy cơ gặp các tác dụng không mong muốn như giảm ham muốn, rối loạn cương, khó chịu hoặc phản ứng bất thường. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ bác sĩ hoặc cơ sở y tế để được tư vấn và theo dõi. Không tự xử trí bằng cách dùng thêm thuốc khác.

Tác dụng không mong muốn

Tác dụng thường gặp hoặc có ý nghĩa lâm sàng

• Giảm ham muốn tình dục.
• Rối loạn cương dương.
• Rối loạn xuất tinh, giảm lượng tinh dịch.
• Đau, căng tức hoặc to tuyến vú ở nam giới.
• Giảm khả năng tình dục ở một số người bệnh.

Tác dụng ít gặp

• Phát ban, ngứa, mề đay.
• Đau tinh hoàn.
• Thay đổi tâm trạng, buồn bã hoặc giảm hứng thú ở một số người bệnh.
• Đánh trống ngực hoặc khó chịu không đặc hiệu.

Tác dụng nghiêm trọng cần chú ý

• Phù mặt, môi, lưỡi hoặc họng, khó thở, nghi ngờ phản ứng quá mẫn nặng.
• Khối bất thường ở vú, tiết dịch núm vú, đau vú kéo dài hoặc thay đổi mô vú.
• Trầm cảm nặng, ý nghĩ tự hại hoặc thay đổi tâm thần rõ rệt.
• Triệu chứng tiết niệu nặng lên nhanh, bí tiểu, tiểu máu hoặc đau vùng chậu.

Người bệnh cần báo bác sĩ nếu các rối loạn tình dục kéo dài, gây ảnh hưởng chất lượng sống hoặc không cải thiện sau khi đánh giá lại điều trị. Một số tác dụng phụ có thể giảm khi tiếp tục dùng thuốc, nhưng cũng có trường hợp cần đổi phác đồ.

Thận trọng khi sử dụng

• Cần thăm khám để loại trừ ung thư tuyến tiền liệt hoặc các bệnh lý tiết niệu khác trước và trong quá trình điều trị khi có dấu hiệu nghi ngờ.
• Finasterid làm giảm PSA, vì vậy cần thông báo cho bác sĩ xét nghiệm rằng người bệnh đang dùng thuốc.
• Thận trọng ở người bệnh gan do thuốc chuyển hóa qua gan.
• Không dùng cho phụ nữ, trẻ em và thanh thiếu niên.
• Phụ nữ có thai hoặc có khả năng mang thai không tiếp xúc với viên thuốc bị vỡ hoặc nghiền.
• Thông báo cho bác sĩ nếu xuất hiện đau vú, to vú, khối ở vú hoặc tiết dịch núm vú.
• Theo dõi tâm trạng, đặc biệt ở người có tiền sử trầm cảm hoặc rối loạn khí sắc.
• Không tự ý dùng Finasterid 5mg cho mục đích điều trị rụng tóc vì liều dùng và chỉ định khác với phì đại tuyến tiền liệt.

Phụ nữ có thai

Finastir 5mg chống chỉ định cho phụ nữ có thai. Finasterid có thể gây bất thường phát triển cơ quan sinh dục ngoài của thai nhi nam nếu phơi nhiễm trong thai kỳ. Phụ nữ có thai hoặc có khả năng mang thai không nên dùng thuốc và không nên tiếp xúc với viên thuốc bị vỡ, nghiền hoặc bột thuốc.

Viên thuốc còn nguyên vẹn thường có lớp bao giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp với hoạt chất. Tuy nhiên, để an toàn, phụ nữ có thai nên tránh xử lý thuốc này, đặc biệt khi viên bị hư hỏng.

Phụ nữ cho con bú

Finasterid không được chỉ định cho phụ nữ. Chưa rõ thuốc có bài tiết vào sữa mẹ hay không, nhưng do không phù hợp cho phụ nữ và có nguy cơ tiềm ẩn trên trẻ, không dùng Finastir 5mg trong thời kỳ cho con bú.

Ảnh hưởng đến khả năng lái xe và vận hành máy móc

Finastir 5mg thường không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu người bệnh xuất hiện chóng mặt, mệt mỏi, thay đổi tâm trạng hoặc khó chịu bất thường, nên thận trọng khi thực hiện công việc cần sự tỉnh táo cho đến khi biết rõ đáp ứng của cơ thể với thuốc.

Tương tác thuốc

Tương tác qua chuyển hóa gan

Finasterid được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4. Tuy nhiên, thuốc thường ít gây tương tác nghiêm trọng trên lâm sàng so với nhiều thuốc tim mạch, kháng nấm hoặc kháng sinh khác. Dù vậy, người bệnh đang dùng nhiều thuốc vẫn nên cung cấp đầy đủ danh sách thuốc cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Phối hợp với thuốc chẹn alpha

Finasterid có thể được phối hợp với thuốc chẹn alpha như tamsulosin, alfuzosin hoặc doxazosin trong điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt. Chẹn alpha giúp cải thiện triệu chứng nhanh hơn nhờ giãn cơ trơn, trong khi Finasterid tác động lâu dài lên kích thước tuyến tiền liệt. Khi phối hợp, cần theo dõi chóng mặt, tụt huyết áp tư thế hoặc mệt mỏi, nhất là ở người cao tuổi.

Ảnh hưởng đến xét nghiệm PSA

Đây là tương tác quan trọng với xét nghiệm hơn là tương tác thuốc. Finasterid làm giảm PSA sau một thời gian dùng. Bác sĩ có thể cần điều chỉnh cách diễn giải PSA ở người đang điều trị. Người bệnh không nên tự kết luận PSA bình thường khi đang dùng Finasterid mà cần để bác sĩ chuyên khoa đánh giá.

Thuốc và sản phẩm cần thông báo

• Thuốc điều trị phì đại tuyến tiền liệt khác.
• Thuốc rối loạn cương như sildenafil, tadalafil, vardenafil.
• Thuốc huyết áp, đặc biệt nếu dùng cùng chẹn alpha.
• Thuốc nội tiết hoặc sản phẩm bổ sung testosterone.
• Thực phẩm bảo vệ sức khỏe hỗ trợ sinh lý nam, thảo dược hoặc sản phẩm ảnh hưởng hormon.

Bảo quản

• Bảo quản thuốc trong bao bì kín, nơi khô ráo, thoáng mát.
• Tránh ánh sáng trực tiếp và tránh ẩm.
• Để xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc khi đã quá hạn sử dụng, viên thuốc đổi màu, nứt vỡ, ẩm mốc hoặc bao bì hư hỏng.
• Không nghiền hoặc bẻ viên khi không cần thiết, đặc biệt tránh để phụ nữ có thai tiếp xúc với viên vỡ.

Theo dõi điều trị

Trong quá trình sử dụng Finastir 5mg, người bệnh cần theo dõi mức độ cải thiện triệu chứng tiết niệu như số lần đi tiểu ban ngày, số lần tiểu đêm, độ mạnh của tia tiểu, cảm giác tiểu hết, tình trạng tiểu gấp và khả năng trì hoãn tiểu. Có thể sử dụng bảng điểm triệu chứng tuyến tiền liệt theo hướng dẫn của bác sĩ để đánh giá khách quan hơn.

Bác sĩ có thể theo dõi kích thước tuyến tiền liệt, lưu lượng dòng tiểu, lượng nước tiểu tồn lưu sau tiểu, PSA và các dấu hiệu biến chứng. Việc theo dõi PSA cần lưu ý thuốc có thể làm giảm chỉ số này. Bất kỳ sự tăng PSA nào trong quá trình điều trị đều cần được đánh giá nghiêm túc.

Người bệnh cần đi khám sớm nếu xuất hiện bí tiểu, tiểu máu, đau khi tiểu, sốt, đau vùng hạ vị, đau lưng, sụt cân không rõ nguyên nhân, đau xương hoặc triệu chứng tiết niệu nặng lên nhanh. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng tiết niệu, sỏi, ung thư tuyến tiền liệt hoặc biến chứng khác cần xử trí kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

Finastir 5mg có dùng để trị rụng tóc không?

Finasterid có dạng và liều khác được dùng trong rụng tóc nội tiết nam, nhưng Finastir 5mg là hàm lượng dùng trong phì đại lành tính tuyến tiền liệt. Không tự ý dùng Finastir 5mg để trị rụng tóc nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

Dùng Finastir bao lâu mới có hiệu quả?

Thuốc thường cần vài tháng để phát huy hiệu quả rõ rệt. Một số người có thể thấy cải thiện sau 3 tháng, nhưng đánh giá đầy đủ thường cần 6 tháng hoặc lâu hơn tùy tình trạng tuyến tiền liệt.

Finastir có làm giảm khả năng sinh lý không?

Finasterid có thể gây giảm ham muốn, rối loạn cương hoặc rối loạn xuất tinh ở một số người bệnh. Nếu triệu chứng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng sống, cần trao đổi với bác sĩ để cân nhắc lợi ích và nguy cơ.

Đang dùng Finastir có cần xét nghiệm PSA không?

Có thể cần. PSA vẫn là xét nghiệm quan trọng trong theo dõi tuyến tiền liệt, nhưng cần được diễn giải theo bối cảnh đang dùng Finasterid. Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ về việc đang dùng thuốc.

Kết luận

Finastir 5mg là thuốc chứa Finasterid 5mg, được sử dụng trong điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt ở nam giới. Thuốc tác động bằng cách ức chế 5-alpha reductase type II, làm giảm DHT, từ đó hỗ trợ giảm kích thước tuyến tiền liệt, cải thiện triệu chứng đường tiểu dưới và giảm nguy cơ tiến triển ở người bệnh phù hợp.

Để dùng thuốc an toàn và hiệu quả, người bệnh cần tuân thủ đơn thuốc, dùng đều đặn trong thời gian đủ dài, theo dõi triệu chứng tiết niệu, xét nghiệm PSA theo hướng dẫn và báo bác sĩ khi có rối loạn tình dục, thay đổi tuyến vú, bí tiểu, tiểu máu hoặc triệu chứng bất thường. Phụ nữ có thai cần tránh tiếp xúc với viên thuốc bị vỡ hoặc nghiền.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.