Zolpidem Viatris 10mg – Điều trị ngắn hạn tình trạng mất ngủ

Thành phần

Dược lực học

• Zolpidem là thuốc gây ngủ thuộc nhóm imidazopyridin, có tác dụng trên thụ thể GABA-A tại hệ thần kinh trung ương. Thuốc gắn chọn lọc tương đối vào vị trí benzodiazepin trên phức hợp thụ thể GABA-A, đặc biệt liên quan đến tiểu đơn vị alpha-1, từ đó làm tăng tác dụng ức chế thần kinh của GABA.
• Nhờ tăng dẫn truyền ức chế qua GABA, zolpidem giúp làm dịu hoạt động thần kinh, hỗ trợ khởi phát giấc ngủ. So với một số benzodiazepin cổ điển, zolpidem chủ yếu có tác dụng gây ngủ, ít tác dụng giãn cơ hoặc chống co giật hơn ở liều điều trị thông thường. Tuy nhiên, thuốc vẫn có thể gây an thần, giảm phản xạ, giảm phối hợp vận động, rối loạn trí nhớ hoặc thay đổi hành vi ở một số người dùng.

Dược động học

• Sau khi uống, zolpidem được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 1–2 giờ. Thức ăn có thể làm chậm hấp thu và giảm tốc độ khởi phát tác dụng, vì vậy thuốc thường được dùng ngay trước khi đi ngủ, khi người bệnh đã sẵn sàng nằm ngủ.
• Zolpidem được chuyển hóa chủ yếu tại gan, tạo thành các chất chuyển hóa không còn hoạt tính đáng kể, sau đó thải trừ qua nước tiểu và phân. Thời gian bán thải trung bình ngắn, nhưng có thể kéo dài hơn ở người cao tuổi, người suy gan hoặc khi dùng cùng thuốc ức chế chuyển hóa tại gan. Những đối tượng này có nguy cơ buồn ngủ kéo dài và cần được bác sĩ cân nhắc liều phù hợp.

Công dụng

• Hỗ trợ khởi phát giấc ngủ ở người bị mất ngủ.
• Giúp giảm thời gian trằn trọc trước khi ngủ.
• Cải thiện chất lượng giấc ngủ trong thời gian điều trị ngắn hạn khi mất ngủ gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt.

Chỉ định

• Điều trị ngắn hạn mất ngủ ở người trưởng thành.
• Mất ngủ có biểu hiện khó đi vào giấc ngủ, ngủ không đủ gây mệt mỏi, giảm tập trung hoặc ảnh hưởng rõ đến chất lượng cuộc sống.

Trước khi dùng thuốc ngủ, bác sĩ thường cần đánh giá nguyên nhân gây mất ngủ như căng thẳng, lo âu, trầm cảm, đau mạn tính, dùng chất kích thích, rối loạn nhịp sinh học hoặc bệnh lý nội khoa khác để có hướng xử trí phù hợp.

Chống chỉ định

• Quá mẫn với zolpidem hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Suy hô hấp nặng.
• Hội chứng ngưng thở khi ngủ nặng nếu chưa được kiểm soát.
• Suy gan nặng do nguy cơ bệnh não gan và an thần kéo dài.
• Nhược cơ nặng.
• Người từng có hành vi phức tạp khi ngủ liên quan đến zolpidem như lái xe, ăn uống, gọi điện, quan hệ tình dục hoặc hoạt động khác trong khi chưa tỉnh táo hoàn toàn.
• Không dùng cho trẻ em nếu chưa có chỉ định chuyên khoa phù hợp.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng tham khảo

Liều dùng cần do bác sĩ quyết định dựa trên tuổi, tình trạng mất ngủ, bệnh đi kèm, chức năng gan và các thuốc đang sử dụng.

Cách dùng

• Uống thuốc ngay trước khi đi ngủ.
• Chỉ uống khi đã sẵn sàng nằm ngủ và có đủ thời gian ngủ trọn đêm.
• Không uống cùng rượu, bia hoặc chất kích thích thần kinh.
• Không lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc cần tỉnh táo sau khi dùng thuốc.
• Không dùng thuốc để “ngủ bù” vào ban ngày nếu không có chỉ định của bác sĩ.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

• Zolpidem thường dùng khi cần hoặc theo chỉ định vào buổi tối.
• Nếu quên uống và đã qua thời điểm đi ngủ, bỏ qua liều đó.
• Không uống bù vào ban ngày hoặc uống gấp đôi liều vào đêm hôm sau.

Khi quá liều

Quá liều zolpidem có thể gây buồn ngủ sâu, lú lẫn, mất điều hòa, tụt huyết áp, suy hô hấp, hôn mê, đặc biệt nguy hiểm khi dùng cùng rượu, opioid, thuốc an thần hoặc thuốc chống loạn thần.

• Ngưng thuốc và đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay.
• Mang theo vỏ thuốc hoặc toa thuốc để nhân viên y tế đánh giá.
• Không tự gây nôn hoặc xử trí tại nhà nếu người bệnh lơ mơ, khó thở, không tỉnh táo.

Tác dụng không mong muốn

Không phải ai dùng Zolpidem Viatris 10mg cũng gặp tác dụng phụ, nhưng người bệnh cần nhận biết các phản ứng có thể xảy ra:

• Thường gặp: buồn ngủ, chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, cảm giác choáng váng, giảm tỉnh táo ngày hôm sau.
• Thần kinh – tâm thần: lú lẫn, kích động, ác mộng, thay đổi hành vi, rối loạn trí nhớ, ảo giác, trầm cảm nặng hơn ở người có bệnh nền.
• Tiêu hóa: buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng, khô miệng.
• Cơ xương: yếu cơ, mất phối hợp vận động, tăng nguy cơ té ngã, đặc biệt ở người cao tuổi.
• Hiếm nhưng nghiêm trọng: phản ứng dị ứng, phù mạch, khó thở, hành vi phức tạp khi ngủ, lệ thuộc thuốc hoặc hội chứng cai khi ngừng đột ngột sau dùng kéo dài.

Thận trọng khi sử dụng

• Chỉ dùng trong thời gian ngắn theo chỉ định, vì nguy cơ quen thuốc, lệ thuộc và lạm dụng.
• Thận trọng ở người cao tuổi do nguy cơ té ngã, gãy xương, lú lẫn.
• Thận trọng ở người có tiền sử trầm cảm, rối loạn tâm thần, nghiện rượu hoặc lạm dụng thuốc.
• Thận trọng ở người suy hô hấp, bệnh phổi mạn tính, ngưng thở khi ngủ.
• Không dùng thuốc nếu người bệnh không thể ngủ đủ 7–8 giờ sau khi uống.
• Không tự ý ngưng thuốc đột ngột sau khi đã dùng kéo dài; cần giảm liều theo hướng dẫn bác sĩ nếu cần.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Phụ nữ có thai

Không khuyến cáo tự ý dùng zolpidem trong thai kỳ. Việc dùng thuốc ngủ trong thai kỳ cần được bác sĩ cân nhắc kỹ giữa lợi ích và nguy cơ. Dùng gần thời điểm sinh có thể làm trẻ sơ sinh bị an thần, giảm trương lực cơ hoặc khó thở.

Phụ nữ cho con bú

Zolpidem có thể bài tiết một lượng nhỏ vào sữa mẹ. Phụ nữ đang cho con bú cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng để được tư vấn thời điểm dùng thuốc, theo dõi trẻ hoặc lựa chọn thay thế phù hợp.

Tác động lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Zolpidem có thể làm giảm tỉnh táo, giảm phản xạ, gây buồn ngủ, chóng mặt, nhìn mờ hoặc rối loạn phối hợp vận động vào ngày hôm sau, nhất là khi dùng liều cao, ngủ không đủ giấc hoặc phối hợp rượu/thuốc an thần. Người dùng không nên lái xe, vận hành máy móc, làm việc trên cao hoặc thực hiện công việc nguy hiểm sau khi dùng thuốc cho đến khi biết rõ phản ứng của cơ thể.

Tương tác thuốc

• Rượu, bia: làm tăng mạnh tác dụng an thần, suy hô hấp, mất kiểm soát hành vi; cần tránh hoàn toàn.
• Thuốc an thần, benzodiazepin, opioid, thuốc chống loạn thần, thuốc chống trầm cảm, thuốc chống dị ứng gây buồn ngủ: tăng nguy cơ ức chế thần kinh trung ương, té ngã, suy hô hấp.
• Thuốc ức chế CYP3A4 như một số thuốc kháng nấm azol, macrolid, thuốc điều trị HIV: có thể làm tăng nồng độ zolpidem.
• Thuốc cảm ứng CYP3A4 như rifampicin, carbamazepin, phenytoin: có thể làm giảm hiệu quả gây ngủ.
• Các thuốc hoặc sản phẩm thảo dược gây buồn ngủ như valerian, kava, melatonin liều cao: cần thận trọng khi phối hợp.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc nơi khô mát, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Nhiệt độ bảo quản theo hướng dẫn trên bao bì, thường dưới 30°C.
• Để thuốc xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc quá hạn, viên đổi màu, ẩm mốc hoặc bao bì hư hỏng.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Đánh giá mức độ cải thiện giấc ngủ sau vài ngày đến vài tuần dùng thuốc.
• Theo dõi buồn ngủ ban ngày, té ngã, lú lẫn, thay đổi hành vi hoặc trí nhớ.
• Đánh giá nguy cơ lệ thuộc nếu cần dùng thuốc kéo dài.
• Tìm và xử trí nguyên nhân nền gây mất ngủ nếu triệu chứng dai dẳng.
• Trao đổi với bác sĩ nếu mất ngủ không cải thiện, nặng hơn hoặc kèm lo âu, trầm cảm, ngáy to, ngưng thở khi ngủ.