Nitromint 8mg/g xịt (Nitroglycerin) – Cấp cứu cơn đau thắt ngực cấp

Thuốc Nitromint 8mg/g xịt ngậm dưới lưỡi (Nitroglycerin): công dụng, liều dùng, cách sử dụng an toàn

Lưu ý quan trọng: Thông tin dưới đây chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh đau thắt ngực, bệnh mạch vành hoặc suy tim phải được khám và theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa tim mạch.

Giới thiệu thuốc Nitromint 8mg/g

Nitromint 8mg/g là thuốc dạng xịt ngậm dưới lưỡi chứa hoạt chất nitroglycerin (glyceryl trinitrat), một dẫn xuất nitrat hữu cơ dùng trong điều trị các cơn đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim. Thuốc được bào chế dưới dạng xịt định liều giúp thuốc được hấp thu nhanh qua niêm mạc miệng, cho tác dụng giãn mạch gần như tức thì, giúp cải thiện nhanh triệu chứng đau thắt ngực.

Sản phẩm thường được dùng trong cấp cứu cơn đau thắt ngực cấp, dự phòng trước gắng sức ở bệnh nhân có cơn đau thắt ngực ổn định và hỗ trợ điều trị trong một số tình huống cấp cứu tim mạch như suy tim trái cấp tính hoặc nhồi máu cơ tim cấp theo chỉ định của bác sĩ.

Thành phần

Mỗi chai xịt Nitromint 8mg/g chứa:

• Nitroglycerin 8mg/g (glyceryl trinitrat).

Công dụng

Thuốc Nitromint 8mg/g có các công dụng chính:

• Làm giảm nhanh cơn đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim nhờ tác dụng giãn tĩnh mạch và động mạch vành.
• Giảm tiền gánh và hậu gánh lên tim, hỗ trợ cải thiện tình trạng suy tim trái cấp tính.
• Dùng trước gắng sức (leo cầu thang, đi bộ nhanh, xúc động mạnh…) để phòng cơn đau thắt ngực ở bệnh nhân có bệnh mạch vành ổn định.
• Giúp cải thiện khả năng gắng sức, giảm khó thở, nặng ngực ở người bệnh có cơn đau thắt ngực ổn định khi được điều trị kết hợp với các thuốc tim mạch khác theo phác đồ.

Chỉ định

Theo hướng dẫn sử dụng, Nitromint 8mg/g thường được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp:

• Điều trị cơn đau thắt ngực cấp tính do bệnh mạch vành.
• Phòng ngừa cơn đau thắt ngực bằng cách xịt thuốc ngay trước các hoạt động gắng sức đã biết là gây khởi phát cơn đau.
• Điều trị hỗ trợ trong cấp cứu suy tim trái cấp, phù phổi cấp do tim.
• Hỗ trợ điều trị trong nhồi máu cơ tim cấp (theo dõi và dùng tại cơ sở y tế, thường phối hợp với các thuốc tim mạch khác).

Việc sử dụng thuốc cần có chỉ định rõ ràng của bác sĩ, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu tim mạch.

Chống chỉ định

Không dùng Nitromint 8mg/g trong các trường hợp:

• Dị ứng hoặc quá mẫn với nitroglycerin, các chất nitrat hữu cơ khác hoặc bất kỳ tá dược nào của thuốc.
• Huyết áp rất thấp, sốc tim, tụt huyết áp nặng, trụy tuần hoàn.
• Thiếu máu nặng.
• Tăng áp lực nội sọ, xuất huyết não, chấn thương sọ não nặng, bệnh lý não hữu cơ nặng.
• Viêm màng ngoài tim co thắt hoặc chèn ép tim.
• Glôcôm góc đóng cấp (vì nguy cơ làm tăng áp lực nội nhãn).
• Đang dùng hoặc mới dùng gần đây (trong vòng 24–48 giờ) thuốc ức chế phosphodiesterase type 5 điều trị rối loạn cương như sildenafil, tadalafil, vardenafil… do nguy cơ tụt huyết áp đột ngột, có thể đe dọa tính mạng.

Cần thông báo cho bác sĩ tất cả các thuốc tim mạch và thuốc điều trị khác mà người bệnh đang sử dụng để được đánh giá nguy cơ – lợi ích trước khi dùng nitroglycerin.

Liều dùng và cách dùng

Cách dùng

• Thuốc được dùng dưới lưỡi hoặc xịt vào khoang miệng, không được nuốt hoặc hít.
• Trước khi xịt, người bệnh nên ngồi hoặc nằm để tránh choáng, tụt huyết áp khi thuốc bắt đầu tác dụng.
• Lắc nhẹ chai (nếu nhà sản xuất yêu cầu), tháo nắp bảo vệ, đưa đầu xịt vào gần khoang miệng, hướng vòi xịt xuống dưới lưỡi hoặc vào niêm mạc má.
• Ấn mạnh và dứt khoát để thuốc phun thành tia mịn, giữ tư thế miệng khép nhẹ vài giây để thuốc thấm qua niêm mạc.

Liều dùng tham khảo

Lưu ý: Liều cụ thể và số lần dùng phải theo chỉ định của bác sĩ, tùy tình trạng bệnh, mức độ nặng và đáp ứng của từng người.

1. Điều trị cơn đau thắt ngực cấp

• Khi xuất hiện cảm giác đau thắt ngực hoặc nặng ngực, bệnh nhân nên ngồi nghỉ, xịt 1 liều Nitromint dưới lưỡi.
• Nếu sau khoảng 5 phút triệu chứng không giảm, có thể xịt thêm 1 liều.
• Có thể lặp lại liều thứ 3 sau 5 phút nữa nếu vẫn còn đau, nhưng không nên vượt quá số liều tối đa do bác sĩ quy định (thường không quá 3 liều trong vòng 15 phút).
• Nếu sau 2–3 lần xịt mà cơn đau không giảm hoặc tăng lên, cần gọi cấp cứu hoặc đến ngay cơ sở y tế gần nhất vì có thể là nhồi máu cơ tim cấp.

2. Phòng ngừa cơn đau thắt ngực trước gắng sức

• Xịt 1–2 liều dưới lưỡi khoảng 5–10 phút trước khi thực hiện hoạt động gắng sức đã từng gây đau thắt ngực (leo cầu thang, đi bộ nhanh, xúc động mạnh…).
• Không lạm dụng thuốc, vẫn cần dùng đầy đủ các thuốc điều trị nền của bệnh mạch vành như bác sĩ kê (chẹn beta, ức chế men chuyển, thuốc chống kết tập tiểu cầu…).

3. Suy tim trái cấp, nhồi máu cơ tim cấp

Các chỉ định này thường được thực hiện tại bệnh viện. Liều và cách dùng do bác sĩ hồi sức tim mạch quyết định, theo dõi sát huyết áp, mạch, điện tâm đồ và các chỉ số khác.

Nguyên tắc khi sử dụng

• Dùng đúng liều, đúng chỉ định, không tự ý tăng liều để mong giảm đau nhanh hơn vì có thể gây tụt huyết áp nguy hiểm.
• Không dùng liên tục với liều cao trong thời gian dài để tránh hiện tượng dung nạp thuốc (giảm đáp ứng với nitrat), trừ khi có hướng dẫn cụ thể của bác sĩ.
• Với người cao tuổi hoặc có huyết áp thấp, cần bắt đầu với liều thấp và theo dõi kỹ.

Tác dụng không mong muốn

Giống các thuốc nitrat khác, Nitromint 8mg/g có thể gây một số tác dụng phụ. Các phản ứng thường gặp:

• Đau đầu, nhức đầu kiểu mạch đập (rất hay gặp, thường giảm dần khi tiếp tục điều trị).
• Hạ huyết áp, chóng mặt, choáng váng, cảm giác bồng bềnh nhất là khi đứng lên đột ngột.
• Đỏ bừng mặt, nóng bừng, đánh trống ngực.
• Buồn nôn, nôn, cảm giác khó chịu vùng dạ dày.

Tác dụng phụ ít gặp nhưng nghiêm trọng, cần ngừng thuốc và liên hệ bác sĩ ngay:

• Tụt huyết áp nặng, choáng, ngất, vã mồ hôi lạnh.
• Đau đầu dữ dội không giảm sau khi ngừng thuốc.
• Rối loạn thị giác, nhìn mờ, lú lẫn, kích thích, khó thở.
• Phản ứng dị ứng: phát ban, ngứa, phù môi – lưỡi – mặt.

Nếu người bệnh cảm thấy triệu chứng bất thường sau khi xịt thuốc, cần ngồi hoặc nằm xuống, nâng chân cao và gọi người thân hoặc nhân viên y tế hỗ trợ.

Tương tác thuốc

Một số tương tác quan trọng cần lưu ý:

• Thuốc ức chế phosphodiesterase typ 5 (sildenafil, tadalafil, vardenafil…) dùng điều trị rối loạn cương dương hoặc tăng áp động mạch phổi: tuyệt đối không phối hợp với nitroglycerin vì có thể gây tụt huyết áp đột ngột, nhồi máu cơ tim, đột tử.
• Các thuốc hạ huyết áp, thuốc giãn mạch khác, rượu, thuốc an thần: làm tăng tác dụng hạ huyết áp của nitroglycerin.
• Các thuốc co mạch, thuốc điều trị đau nửa đầu nhóm ergot có thể làm giảm tác dụng giãn mạch của nitrat.

Người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ/dược sĩ danh sách đầy đủ các thuốc kê đơn, không kê đơn, thực phẩm chức năng, sản phẩm thảo dược đang sử dụng để được tư vấn an toàn.

Thận trọng khi sử dụng

• Bệnh nhân có huyết áp thấp, mất nước (tiêu chảy, nôn nhiều, dùng thuốc lợi tiểu mạnh), suy thận, suy gan cần được theo dõi chặt chẽ khi dùng nitroglycerin.
• Người cao tuổi dễ bị tụt huyết áp tư thế, nên dùng liều thấp hơn và đứng lên từ từ sau khi xịt thuốc.
• Không nên dùng Nitromint để điều trị đau ngực không rõ nguyên nhân nếu chưa được bác sĩ chẩn đoán là đau thắt ngực do tim.
• Khi mới bắt đầu điều trị, bệnh nhân nên tránh lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc trên cao cho đến khi biết rõ đáp ứng của cơ thể.
• Không dừng đột ngột các thuốc điều trị nền khác của bệnh mạch vành (như chẹn beta) mà không có chỉ định của bác sĩ.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

• Chưa có nhiều dữ liệu đầy đủ về độ an toàn của nitroglycerin xịt dưới lưỡi trên phụ nữ mang thai. Thuốc thường chỉ được sử dụng khi lợi ích cho mẹ vượt trội nguy cơ tiềm tàng với thai nhi, và luôn dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ.
• Nitroglycerin có thể bài tiết một phần vào sữa mẹ. Bác sĩ sẽ cân nhắc giữa việc tiếp tục cho con bú, thay thế thuốc khác hoặc điều chỉnh liều.
• Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú không nên tự ý dùng Nitromint; cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa tim mạch – sản khoa.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Nitromint 8mg/g có thể gây hoa mắt, chóng mặt, choáng váng, hạ huyết áp, đặc biệt trong giai đoạn đầu điều trị hoặc khi tăng liều. Vì vậy:

• Không nên lái xe, vận hành máy móc nặng hoặc làm việc trên cao ngay sau khi xịt thuốc.
• Chỉ trở lại các hoạt động này khi đã quen với thuốc, không còn cảm giác choáng váng và được bác sĩ cho phép.

Xử trí khi dùng quá liều

• Quá liều nitroglycerin có thể gây tụt huyết áp nặng, mạch nhanh, đau đầu dữ dội, đỏ bừng, choáng, khó thở, methemoglobin máu (rất hiếm nhưng nặng).
• Khi nghi ngờ quá liều (xịt nhầm quá nhiều lần, trẻ nhỏ nghịch thuốc…), cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.
• Điều trị chủ yếu là hỗ trợ: nằm đầu thấp, nâng chân, truyền dịch, theo dõi huyết áp, nhịp tim; có thể truyền các thuốc vận mạch và điều trị methemoglobin máu nếu cần.

Xử trí khi quên liều

Nitromint 8mg/g chủ yếu dùng khi cần (khi có cơn đau thắt ngực hoặc trước gắng sức), do đó không có khái niệm quên liều như các thuốc uống hàng ngày.

• Nếu quên xịt thuốc trước khi gắng sức và đã xảy ra cơn đau thắt ngực, cần ngừng hoạt động, ngồi nghỉ và xịt theo liều điều trị cơn đau thắt ngực.
• Không xịt bù nhiều lần liên tiếp vì có thể gây tụt huyết áp.

Dược lực học

Nitroglycerin là một nitrat hữu cơ, sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành nitric oxide (NO), một chất giãn mạch nội sinh. NO hoạt hóa guanylat cyclase trong tế bào cơ trơn mạch máu, làm tăng nồng độ GMP vòng, dẫn đến giãn cơ trơn.

Tác dụng chính của nitroglycerin là giãn tĩnh mạch ngoại biên, làm giảm lượng máu tĩnh mạch trở về tim (giảm tiền gánh). Đồng thời thuốc còn giãn các động mạch vành và các tiểu động mạch hệ thống ở mức độ nhất định, giúp giảm hậu gánh. Kết quả là nhu cầu oxy cơ tim giảm, đồng thời cung cấp oxy cho vùng cơ tim thiếu máu được cải thiện, làm giảm triệu chứng đau thắt ngực.

Nitroglycerin xịt dưới lưỡi cho tác dụng rất nhanh, thường trong vòng 1–3 phút, đạt hiệu quả tối đa trong 5–10 phút và duy trì tác dụng khoảng 20–30 phút. Đây là dạng bào chế rất hữu ích trong điều trị cơn đau thắt ngực cấp và dự phòng ngắn hạn trước gắng sức.

Dược động học

• Hấp thu: Khi xịt dưới lưỡi, nitroglycerin được hấp thu nhanh chóng qua niêm mạc miệng, đi trực tiếp vào tuần hoàn hệ thống, tránh chuyển hóa bước đầu qua gan nên sinh khả dụng cao và khởi phát tác dụng nhanh.
• Phân bố: Thuốc phân bố rộng rãi trong cơ thể, gắn với protein huyết tương ở mức trung bình. Tác dụng giãn mạch xuất hiện chủ yếu tại hệ thống tĩnh mạch và động mạch vành.
• Chuyển hóa: Nitroglycerin được chuyển hóa chủ yếu ở gan và máu thành các chất chuyển hóa dinitrat và mononitrat vẫn còn hoạt tính, sau đó tiếp tục chuyển thành các chất không hoạt tính.
• Thải trừ: Các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Thời gian bán thải của nitroglycerin ngắn, khoảng 1–4 phút, nhưng các chất chuyển hóa có thể kéo dài hơn.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản chai xịt Nitromint ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ dưới 30°C.
• Tránh ánh sáng trực tiếp và nguồn nhiệt cao; không để gần lửa, không đốt chai ngay cả khi đã dùng hết (do thuốc có cồn, dễ cháy).
• Đậy nắp kỹ sau mỗi lần sử dụng để tránh bay hơi.
• Để xa tầm tay trẻ em.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.