Atixarso 90mg (Ticagrelor) – Kháng kết tập tiểu cầu

Thành phần

• Ticagrelor 90mg.
• Tá dược vừa đủ

Dược lực học

• Ticagrelor là thuốc kháng kết tập tiểu cầu thuộc nhóm đối kháng thụ thể P2Y12 của adenosin diphosphat (ADP) trên bề mặt tiểu cầu. Khác với một số thuốc cùng nhóm là tiền dược cần chuyển hóa để có hoạt tính, ticagrelor có hoạt tính trực tiếp và gắn thuận nghịch với thụ thể P2Y12. Khi thụ thể này bị ức chế, ADP không thể kích hoạt đầy đủ tiểu cầu, làm giảm quá trình hoạt hóa phức hợp glycoprotein IIb/IIIa và hạn chế sự kết dính, kết tập tiểu cầu.
• Trong bệnh lý mạch vành, đặc biệt sau vỡ mảng xơ vữa hoặc sau đặt stent, tiểu cầu đóng vai trò trung tâm trong hình thành huyết khối gây tắc mạch. Bằng cách ức chế kết tập tiểu cầu, ticagrelor giúp giảm nguy cơ tái tắc mạch, nhồi máu cơ tim tái phát và các biến cố thiếu máu cục bộ khác. Thuốc thường được dùng phối hợp với aspirin liều thấp trong chiến lược điều trị kháng kết tập tiểu cầu kép, nếu không có chống chỉ định.
• Tác dụng kháng tiểu cầu của ticagrelor khởi phát tương đối nhanh sau khi uống và giảm dần khi ngừng thuốc do thuốc gắn thuận nghịch. Tuy nhiên, vì tiểu cầu và hệ đông máu cần thời gian phục hồi, người bệnh vẫn có thể tăng nguy cơ chảy máu trong một thời gian sau khi ngưng thuốc, đặc biệt nếu chuẩn bị phẫu thuật hoặc thủ thuật xâm lấn.

Dược động học

• Sau khi uống, ticagrelor được hấp thu qua đường tiêu hóa và đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng vài giờ. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn, tuy nhiên người bệnh nên uống đều đặn vào cùng thời điểm mỗi ngày để duy trì hiệu quả ổn định.
• Ticagrelor được chuyển hóa chủ yếu tại gan, trong đó hệ enzym CYP3A4 đóng vai trò quan trọng. Thuốc tạo chất chuyển hóa còn hoạt tính, góp phần vào hiệu quả kháng tiểu cầu. Vì liên quan đến CYP3A4, nồng độ ticagrelor có thể bị ảnh hưởng bởi các thuốc ức chế hoặc cảm ứng mạnh enzym này.
• Ticagrelor và chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua đường mật/phân, một phần nhỏ qua nước tiểu. Ở người suy gan, đặc biệt suy gan vừa đến nặng, chuyển hóa thuốc có thể thay đổi và nguy cơ chảy máu tăng lên, do đó cần thận trọng và tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ.

Công dụng

Atixarso 90mg có tác dụng ức chế kết tập tiểu cầu, giúp giảm nguy cơ hình thành huyết khối trong lòng mạch máu. Thuốc được sử dụng trong chiến lược điều trị và dự phòng biến cố tim mạch ở người bệnh có nguy cơ huyết khối cao.

• Giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim tái phát ở bệnh nhân mắc hội chứng mạch vành cấp.
• Hỗ trợ dự phòng huyết khối trong stent sau can thiệp mạch vành qua da.
• Giảm nguy cơ đột quỵ do huyết khối và tử vong tim mạch ở nhóm bệnh nhân phù hợp.
• Góp phần duy trì lưu thông mạch vành trong phác đồ điều trị toàn diện gồm thuốc, can thiệp, kiểm soát huyết áp, lipid máu, đường huyết và thay đổi lối sống.

Chỉ định

• Hội chứng mạch vành cấp, bao gồm đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim không ST chênh lên hoặc nhồi máu cơ tim ST chênh lên.
• Bệnh nhân sau can thiệp mạch vành qua da, đặt stent động mạch vành cần điều trị kháng kết tập tiểu cầu kép.
• Dự phòng biến cố huyết khối tim mạch ở người bệnh có nguy cơ cao theo đánh giá của bác sĩ.

Chống chỉ định

Không sử dụng Atixarso 90mg trong các trường hợp sau:

• Quá mẫn với ticagrelor hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Đang có chảy máu bệnh lý hoạt động như xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết nội sọ hoặc chảy máu nặng chưa kiểm soát.
• Tiền sử xuất huyết nội sọ.
• Suy gan nặng do tăng nguy cơ chảy máu và thay đổi chuyển hóa thuốc.
• Đang dùng thuốc ức chế mạnh CYP3A4 khi bác sĩ đánh giá nguy cơ tương tác không chấp nhận được.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng Atixarso 90mg phải theo đúng đơn của bác sĩ. Liều thông thường trong hội chứng mạch vành cấp thường bao gồm liều nạp ban đầu, sau đó duy trì bằng ticagrelor 90mg x 2 lần/ngày trong thời gian phù hợp. Tuy nhiên, phác đồ cụ thể có thể khác nhau tùy bệnh cảnh, tuổi, nguy cơ chảy máu, loại stent, bệnh mắc kèm và thuốc phối hợp.

Cách dùng

• Uống thuốc nguyên viên với nước.
• Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
• Nên uống thuốc vào các thời điểm cố định trong ngày, thường cách nhau khoảng 12 giờ nếu dùng 2 lần/ngày.
• Không tự ý bẻ, nghiền hoặc nhai viên thuốc nếu không có hướng dẫn. Nếu người bệnh khó nuốt, cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ để được hướng dẫn phù hợp.
• Nếu đang dùng aspirin phối hợp, chỉ dùng đúng liều aspirin bác sĩ kê. Không tự ý tăng liều aspirin vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc ảnh hưởng hiệu quả điều trị.

Lưu ý khi dùng thuốc

Atixarso 90mg thường được dùng kéo dài trong một khoảng thời gian xác định sau biến cố mạch vành hoặc sau đặt stent. Ngưng thuốc đột ngột có thể làm tăng nguy cơ huyết khối trong stent, nhồi máu cơ tim hoặc biến cố tim mạch nghiêm trọng. Người bệnh chỉ được ngưng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ, đặc biệt trước phẫu thuật hoặc thủ thuật xâm lấn.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

• Nếu quên một liều, hãy uống liều kế tiếp đúng thời điểm như lịch dùng thuốc.
• Không uống gấp đôi liều để bù liều đã quên.
• Nếu thường xuyên quên thuốc, cần trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để có biện pháp nhắc liều phù hợp.

Khi quá liều

Dùng quá liều ticagrelor có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, bầm tím, chảy máu cam, xuất huyết tiêu hóa hoặc các biểu hiện nghiêm trọng hơn. Một số người có thể gặp khó thở, nhịp tim chậm hoặc khó chịu đường tiêu hóa.

• Ngừng dùng thêm thuốc và liên hệ ngay bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.
• Mang theo vỏ thuốc, đơn thuốc và danh sách các thuốc đang dùng.
• Không tự ý dùng thuốc cầm máu hoặc thuốc khác để xử trí nếu chưa được nhân viên y tế hướng dẫn.

Tác dụng không mong muốn

Atixarso 90mg có thể gây tác dụng không mong muốn, trong đó quan trọng nhất là nguy cơ chảy máu. Không phải tất cả người bệnh đều gặp tác dụng phụ, nhưng cần nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường.

Thường gặp

• Chảy máu cam, chảy máu chân răng, dễ bầm tím.
• Khó thở hoặc cảm giác hụt hơi, thường mức độ nhẹ đến vừa nhưng cần báo bác sĩ nếu kéo dài hoặc nặng lên.
• Đau đầu, chóng mặt.
• Buồn nôn, tiêu chảy, khó chịu tiêu hóa.

Nghiêm trọng cần đi khám ngay

• Đi ngoài phân đen, nôn ra máu hoặc chất giống bã cà phê.
• Tiểu máu, ho ra máu.
• Chảy máu kéo dài không cầm.
• Đau đầu dữ dội đột ngột, yếu liệt, nói khó, rối loạn ý thức.
• Khó thở nặng, đau ngực, ngất hoặc nhịp tim quá chậm.
• Phản ứng dị ứng như phát ban nặng, phù môi mặt, khó thở.

Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu chảy máu nghiêm trọng hoặc triệu chứng bất thường, người bệnh cần liên hệ ngay cơ sở y tế. Không tự ý ngừng thuốc khi chỉ có bầm tím nhẹ hoặc chảy máu nhẹ nếu chưa hỏi bác sĩ, vì ngưng thuốc sai thời điểm có thể nguy hiểm.

Thận trọng khi sử dụng

• Thận trọng ở người có tiền sử loét dạ dày – tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, chấn thương, phẫu thuật gần đây hoặc rối loạn đông máu.
• Thông báo cho bác sĩ trước mọi phẫu thuật, nhổ răng hoặc thủ thuật xâm lấn vì có thể cần tạm ngưng thuốc theo kế hoạch y khoa.
• Thận trọng ở bệnh nhân có nhịp tim chậm, block nhĩ thất, hội chứng suy nút xoang hoặc đang dùng thuốc làm chậm nhịp tim.
• Người bệnh gan cần được đánh giá kỹ vì ticagrelor chuyển hóa qua gan.
• Tránh tự ý dùng thêm NSAID như ibuprofen, diclofenac, naproxen vì có thể tăng nguy cơ chảy máu tiêu hóa.
• Hạn chế rượu bia vì có thể làm tăng nguy cơ kích ứng, loét và chảy máu đường tiêu hóa.
• Luôn mang theo thông tin đang dùng thuốc kháng tiểu cầu khi đi khám bệnh hoặc cấp cứu.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Dữ liệu sử dụng ticagrelor ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Thuốc chỉ được dùng trong thai kỳ khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt trội nguy cơ và không có lựa chọn phù hợp hơn. Phụ nữ đang mang thai, nghi ngờ có thai hoặc dự định có thai cần thông báo cho bác sĩ trước khi dùng Atixarso 90mg.

Chưa rõ ticagrelor có bài tiết vào sữa mẹ ở mức có ý nghĩa lâm sàng hay không. Do nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ, phụ nữ đang cho con bú cần trao đổi với bác sĩ để cân nhắc ngừng cho bú hoặc lựa chọn thuốc khác tùy tình trạng điều trị.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Atixarso 90mg thường không ảnh hưởng trực tiếp đáng kể đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu người bệnh bị chóng mặt, choáng váng, khó thở, mệt mỏi hoặc có dấu hiệu chảy máu gây suy nhược, nên tránh lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc cho đến khi được đánh giá an toàn.

Tương tác thuốc

• Thuốc chống đông như warfarin, heparin, rivaroxaban, apixaban, dabigatran: tăng nguy cơ chảy máu, chỉ phối hợp khi bác sĩ chỉ định và theo dõi chặt.
• NSAID như ibuprofen, diclofenac, naproxen: tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa.
• Thuốc tiêu sợi huyết hoặc thuốc kháng tiểu cầu khác: tăng nguy cơ chảy máu khi phối hợp.
• Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 như ketoconazol, itraconazol, clarithromycin, ritonavir: có thể làm tăng nồng độ ticagrelor và tăng nguy cơ chảy máu.
• Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4 như rifampicin, carbamazepin, phenytoin, phenobarbital: có thể làm giảm nồng độ ticagrelor và giảm hiệu quả chống huyết khối.
• Simvastatin hoặc lovastatin liều cao: cần thận trọng vì ticagrelor có thể làm tăng nồng độ các statin này.
• Digoxin: có thể cần theo dõi nồng độ hoặc dấu hiệu độc tính khi dùng cùng.
• Thảo dược/thực phẩm chức năng có nguy cơ chảy máu như ginkgo biloba, tỏi liều cao, dầu cá liều cao: nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản Atixarso 90mg ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp.
• Nhiệt độ bảo quản thường dưới 30°C hoặc theo hướng dẫn trên bao bì.
• Giữ thuốc trong bao bì gốc cho đến khi sử dụng.
• Để xa tầm tay trẻ em.
• Không dùng thuốc đã quá hạn, biến màu, ẩm mốc hoặc viên thuốc có dấu hiệu bất thường.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Dấu hiệu chảy máu trên da, niêm mạc, tiêu hóa, tiết niệu hoặc thần kinh.
• Triệu chứng khó thở, nhịp tim chậm, choáng váng hoặc ngất.
• Công thức máu khi cần, đặc biệt nếu nghi ngờ thiếu máu do mất máu.
• Chức năng gan, thận và các yếu tố nguy cơ đi kèm.
• Đánh giá thời gian cần duy trì kháng kết tập tiểu cầu kép sau hội chứng mạch vành cấp hoặc đặt stent.
• Kiểm soát toàn diện các yếu tố nguy cơ tim mạch như huyết áp, cholesterol, đường huyết, cân nặng, hút thuốc lá và chế độ vận động.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.