Sotyktu 6mg (Deucravacitinib) – Vảy nến thể mảng

Thành phần

• Deucravacitinib 6mg

Dược lực học

Deucravacitinib là thuốc ức chế chọn lọc TYK2, một kinase thuộc họ Janus kinase (JAK). Tuy nhiên, deucravacitinib có vị trí gắn khác biệt so với nhiều thuốc ức chế JAK cổ điển: thuốc gắn vào vùng điều hòa giả kinase của TYK2, nhờ đó ức chế chọn lọc đường truyền tín hiệu phụ thuộc TYK2 hơn so với JAK1, JAK2 hoặc JAK3 ở liều điều trị.

TYK2 tham gia truyền tín hiệu của một số cytokine quan trọng trong bệnh sinh vảy nến, đặc biệt là interleukin-23 (IL-23), interleukin-12 (IL-12) và interferon type I. Các tín hiệu này góp phần duy trì đáp ứng viêm, hoạt hóa tế bào T, tăng sinh tế bào sừng và hình thành mảng vảy nến. Khi ức chế TYK2, deucravacitinib giúp:

• Giảm hoạt hóa các đường tín hiệu viêm liên quan đến IL-23/IL-12 và interferon type I.
• Giảm sản xuất các chất trung gian viêm tại da.
• Góp phần cải thiện tình trạng đỏ da, dày sừng, bong vảy và ngứa trong vảy nến thể mảng.
• Hỗ trợ kiểm soát bệnh ở bệnh nhân cần điều trị toàn thân khi thuốc bôi không còn đủ hiệu quả.

Hiệu quả điều trị thường không xuất hiện ngay sau vài liều đầu mà cần dùng đều đặn trong nhiều tuần theo phác đồ bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý tăng liều khi chưa thấy đáp ứng sớm, vì điều này có thể làm tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn mà không cải thiện hiệu quả điều trị.

Dược động học

Sau khi uống, deucravacitinib được hấp thu qua đường tiêu hóa và đạt nồng độ trong máu phù hợp để ức chế TYK2. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. Deucravacitinib được chuyển hóa qua nhiều con đường, bao gồm chuyển hóa qua enzym gan và các quá trình không phụ thuộc hoàn toàn vào một enzym đơn lẻ. Thuốc và các chất chuyển hóa được thải trừ qua phân và nước tiểu ở các mức độ khác nhau.

Đặc điểm dùng một lần mỗi ngày giúp thuận tiện cho bệnh nhân điều trị dài hạn. Tuy nhiên, ở người có bệnh gan, bệnh thận, người đang dùng nhiều thuốc hoặc có bệnh lý nền phức tạp, bác sĩ cần cân nhắc toàn diện trước khi chỉ định và theo dõi trong quá trình dùng thuốc.

Công dụng

• Giảm mức độ đỏ, dày, bong vảy của mảng vảy nến.
• Giảm ngứa, khó chịu và tình trạng viêm da mạn tính.
• Cải thiện diện tích da tổn thương và chất lượng sống của người bệnh.
• Hỗ trợ kiểm soát bệnh ở người trưởng thành có vảy nến mảng mức độ vừa đến nặng cần điều trị toàn thân.

Chỉ định

• Người trưởng thành mắc vảy nến thể mảng mức độ vừa đến nặng cần điều trị toàn thân hoặc quang trị liệu.
• Bệnh nhân không kiểm soát tốt bằng điều trị tại chỗ, hoặc không phù hợp với một số lựa chọn điều trị khác theo đánh giá của bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Việc lựa chọn Sotyktu 6mg cần dựa trên mức độ bệnh, diện tích tổn thương, vị trí tổn thương, bệnh đồng mắc, tiền sử nhiễm khuẩn, các thuốc đang sử dụng và nguy cơ cá nhân của từng người bệnh.

Chống chỉ định

Không dùng Sotyktu 6mg trong các trường hợp sau:

• Quá mẫn với deucravacitinib hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Đang có nhiễm khuẩn nặng, nhiễm khuẩn tiến triển chưa được kiểm soát.
• Không dùng cho người bệnh chưa được bác sĩ đánh giá đầy đủ nguy cơ nhiễm khuẩn, lao tiềm ẩn hoặc các bệnh lý nền quan trọng.
• Không tự ý dùng trong thai kỳ hoặc thời kỳ cho con bú nếu chưa có chỉ định chuyên khoa.

Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ có thể trì hoãn hoặc không chỉ định thuốc nếu người bệnh có nguy cơ nhiễm khuẩn cao, bệnh gan nặng, bất thường xét nghiệm đáng kể hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch mạnh khác.

Liều dùng và cách dùng

Liều dùng tham khảo

Liều thường dùng cho người trưởng thành là Deucravacitinib 6mg uống 1 lần mỗi ngày, theo đúng hướng dẫn của bác sĩ. Không tự ý tăng liều, giảm liều hoặc dùng cách ngày nếu chưa được bác sĩ cho phép.

Cách dùng

• Uống nguyên viên với nước.
• Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
• Nên dùng vào cùng một thời điểm mỗi ngày để duy trì nồng độ thuốc ổn định.
• Không nghiền, nhai hoặc bẻ viên nếu nhà sản xuất không có hướng dẫn cho phép.
• Dùng thuốc đều đặn ngay cả khi triệu chứng cải thiện, trừ khi bác sĩ yêu cầu ngưng.

Xử trí khi quên liều và quá liều

Khi quên liều

• Nếu nhớ ra trong ngày, uống liều đã quên càng sớm càng tốt.
• Nếu đã gần đến thời điểm dùng liều kế tiếp, bỏ qua liều đã quên và dùng liều tiếp theo như bình thường.
• Không uống gấp đôi liều để bù liều đã quên.

Khi dùng quá liều

Nếu uống quá liều Sotyktu 6mg, người bệnh cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế để được theo dõi. Mang theo vỏ thuốc hoặc toa thuốc để nhân viên y tế xác định chính xác hoạt chất và liều đã dùng. Việc xử trí chủ yếu là theo dõi triệu chứng, đánh giá dấu hiệu nhiễm khuẩn, bất thường xét nghiệm và điều trị hỗ trợ khi cần.

Tác dụng không mong muốn

Sotyktu 6mg có thể gây tác dụng không mong muốn. Không phải tất cả người dùng đều gặp tác dụng phụ, nhưng cần nhận biết sớm để xử trí phù hợp.

Tác dụng phụ thường gặp

• Nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, viêm mũi họng, đau họng.
• Đau đầu.
• Mụn trứng cá hoặc viêm nang lông.
• Buồn nôn, khó chịu tiêu hóa nhẹ.
• Tăng men gan hoặc thay đổi một số xét nghiệm sinh hóa ở một số bệnh nhân.

Tác dụng phụ cần chú ý

• Dấu hiệu nhiễm khuẩn nặng: sốt cao, rét run, ho kéo dài, khó thở, đau khi tiểu, vết thương sưng nóng đỏ.
• Dấu hiệu lao hoặc nhiễm khuẩn mạn: ho kéo dài, sụt cân, ra mồ hôi đêm, mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
• Dị ứng: phát ban lan rộng, sưng môi/mặt, khó thở.
• Bất thường gan: vàng da, nước tiểu sẫm màu, đau hạ sườn phải, mệt nhiều.
• Xuất hiện tổn thương da bất thường hoặc nốt da thay đổi nhanh, cần khám để loại trừ bệnh lý da khác.

Thận trọng khi sử dụng

• Cần đánh giá tiền sử nhiễm khuẩn, lao, viêm gan virus và bệnh lý nền trước khi điều trị.
• Thận trọng ở người có nhiễm khuẩn tái phát, suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch khác.
• Theo dõi men gan, lipid máu và các xét nghiệm cần thiết theo chỉ định bác sĩ.
• Không tự ý tiêm vaccine sống trong thời gian dùng thuốc nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ.
• Thông báo cho bác sĩ nếu có tiền sử ung thư, bệnh gan, bệnh thận, lao, viêm gan B/C hoặc nhiễm herpes tái phát.
• Không dùng thuốc cho mục đích làm đẹp, giảm ngứa thông thường hoặc điều trị các bệnh da chưa được chẩn đoán.

Vảy nến là bệnh mạn tính có thể cần điều trị lâu dài và theo dõi định kỳ. Bên cạnh thuốc, người bệnh nên chăm sóc da đúng cách, tránh cào gãi, hạn chế rượu bia, kiểm soát cân nặng, stress và các yếu tố làm bùng phát bệnh.

Sử dụng cho phụ nữ có thai và cho con bú

Dữ liệu an toàn của deucravacitinib trong thai kỳ và thời kỳ cho con bú còn cần được cân nhắc thận trọng. Phụ nữ đang mang thai, dự định có thai hoặc đang cho con bú cần thông báo cho bác sĩ trước khi dùng thuốc. Không tự ý dùng Sotyktu 6mg trong thai kỳ nếu chưa được bác sĩ chuyên khoa đánh giá lợi ích và nguy cơ.

Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên trao đổi với bác sĩ về kế hoạch mang thai, biện pháp tránh thai phù hợp và thời điểm ngưng hoặc đổi thuốc nếu cần.

Ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc

Sotyktu 6mg thường không gây ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu người bệnh bị đau đầu, mệt mỏi, chóng mặt hoặc khó chịu sau khi dùng thuốc, nên thận trọng khi lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc cho đến khi biết rõ phản ứng của cơ thể.

Tương tác thuốc

• Thuốc ức chế miễn dịch mạnh hoặc thuốc sinh học: có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn khi phối hợp, thường không tự ý dùng chung nếu chưa được bác sĩ chỉ định.
• Corticosteroid toàn thân kéo dài: cần cân nhắc nguy cơ ức chế miễn dịch cộng gộp.
• Vaccine sống: nên tránh hoặc trì hoãn theo hướng dẫn bác sĩ.
• Thuốc ảnh hưởng gan hoặc lipid máu: cần theo dõi xét nghiệm khi dùng đồng thời.
• Rượu bia và thuốc dược liệu không rõ thành phần: có thể làm khó đánh giá độc tính gan hoặc tương tác, nên hạn chế.

Hướng dẫn bảo quản

• Bảo quản thuốc ở nơi khô mát, tránh ánh sáng trực tiếp và tránh ẩm.
• Để thuốc trong bao bì gốc cho đến khi sử dụng.
• Không dùng thuốc quá hạn, viên bị biến màu, nứt vỡ hoặc có dấu hiệu hư hỏng.
• Để thuốc xa tầm tay trẻ em.

Theo dõi trong quá trình điều trị

• Mức độ cải thiện tổn thương da, diện tích mảng vảy nến và triệu chứng ngứa.
• Dấu hiệu nhiễm khuẩn, đặc biệt là nhiễm khuẩn hô hấp, lao tiềm ẩn hoặc nhiễm khuẩn tái phát.
• Men gan, lipid máu và các xét nghiệm khác nếu cần.
• Tình trạng dùng thuốc phối hợp, vaccine và các bệnh nền.
• Đáp ứng điều trị sau một khoảng thời gian phù hợp để quyết định tiếp tục, điều chỉnh hoặc đổi phác đồ.

Mọi thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Việc sử dụng thuốc phải tuân theo hướng dẫn của Bác sĩ, Dược sĩ chuyên môn.